بكند . در اين صورت همين معامله كه تا ديروز باطل و مصداق « لا تَأْكُلوا امْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ » بود صحيح مىشود ؛ مجتهد و فقيه واقعى تشخيص مىدهد كه تا ديروز اين معامله شرعا باطل بود ، از امروز صحيح است . چطور تا ديروز وقتى كه از فقيه سؤال مىكردند آيا من مىتوانم هزار تومان پول بدهم مورچه مرده بخرم ، مىگفت : خير ، اين پول هدر دادن است ، معامله باطل است ، ولى امروز مىگويد معامله صحيح است ؟ چگونه است كه معاملهاى كه تا ديروز شرعا باطل بود امروز صحيح شد ؟ فقيه مىگويد معيار من يك معيار درست انسانى است : لا تَأْكُلوا امْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ . تا ديروز آن طور بود امروز اين طور است . مثل خريد و فروش خون انسان است . در گذشته از خون استفادهاى نمىشد ، احيانا بعضى افراد از خون مثل گوشت استفاده مىكردند و آن را مىخوردند . فقيه مىگفت خريد و فروش خون حرام و معاملهاش باطل است چون اكل مال به باطل است . ولى امروز در اثر پيشرفت علم و صنعت ، خون خودش يك مايه حيات است از يك انسان براى انسان ديگر ، يعنى مىشود با خون يك انسان انسان ديگرى را از مرگ نجات داد .
حالا ديگر نمىشود گفت كه معامله خون مصداق اكل مال به باطل است ؛ يعنى اين حكم عوض شده ولى اين عوض شدن نسخ شدن نيست ، بلكه به اين شكل تغيير كرده . مثالهاى زيادى در اين زمينه هست .
- به اين ترتيب شما توضيح داديد كه انسان با حفظ نوعش حركت تكاملىاش را ادامه مىدهد و آن اصول ثابتى كه در اسلام وضع شده شبيه آن مدارى است كه براى گردش يك سيّاره مشخص شده و تذكر داديد كه احكام منازل و مقتضيات منازل را مجتهد است كه با تكيه به آن اصول ثابت مشخص مىكند .
سؤال ديگرى كه مطرح مىشود و اين روزها به شدت مطرح است اين است كه امام در يكى از سخنرانيهايشان فرمودند كه من به جمهورى اسلامى رأى مىدهم نه يك كلمه بيش نه يك كلمه كم . آنجا كه فرمودند « نه يك كلمه كم » به نظر مىرسد پسوند اسلامىاش مورد نظرشان بوده . شما تذكر داديد كه امام بر اين نكته تأكيد دارند كه نه تنها فرم حكومت را مشخص كنند بلكه محتواى ايدئولوژيك آن را هم كاملا تبيين و تعريف كنند . و اما
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 343
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٣٤٣