اصول دموكراسى است اين است كه آدمى به اصولى اعتقاد نداشته باشد و آنها را قابل چون و چرا بداند ولى به ديگرى اجازه چون و چرا ندهد .
براى اكثريت قاطع ملت ايران ايمان و اعتقاد راسخ به اصول اسلام و بىچون و چرا دانستن اصول اسلامى نه گناه است و نه عيب . آنچه مىتواند گناه و عيب باشد اين است كه به اقليت بىاعتقاد اجازه چون و چرا ندهد ، كه مىدهد و داده است و دليلش همين مقاله است كه در « آيندگان » چاپ شده و صدها مقاله ديگر از همين اقليت .
براى كمونيستها كمونيست بودن ، بىچون و چرا دانستن اصول كمونيستى بر خلاف اصول دموكراسى نيست ، آنچه بر خلاف اصول دموكراسى است ممانعت از چون وچراى ديگران و اظهار عقيده و از تفكر و از معاشرت با غير كمونيستها و ديوار آهنين كشيدن به دور كشور و حق اظهار نظر ندادن به مفكران و انديشمندان است .
12 . مسائل معيشتى و بالنتيجه مسائل سياسى در تحول مدام است . مىپرسم كه يك حكومت اسلامى مسائل پيچيده اقتصادى و حقوقى و آزاديهاى سياسى را با كدام قواعد و ضوابط حل خواهد كرد ؟ مسلما جواب شخص شما اين است كه بر اساس تحول زمان . اما همه سخن در اين است كه اگر پس از صد و بيست سال عمر شما ، جانشين شما گفت كه مىخواهد اين مسائل را صرفا با قواعد و ضوابط قرنها پيش حل كند تكليف چيست ؟
پاسخ اين است كه نه پاسخ امام اين است كه بر اساس تحول زمان و نه جواب جانشين آن خواهد بود كه بر اساس قواعد و ضوابط قرنها پيش . پاسخ آن را ما در مقالهء « اسلام و تجدد زندگى » در كتاب نظام حقوق زن در اسلام دادهايم .
13 . قواعد معيشتى اسلامى ( سياسى ، اقتصادى ، اجتماعى ) براى حل بحرانهاى امروز كافى نيست . اين نظر موجب نمىشود كه من رسالتى را كه روحانيون از نظر تبليغ مسائل الهى و دينى و نيز رسالت رفع ستم و افشاگريهاى اجتماعى دارند انكار كنم . ملت همه اينها را قدر خواهد شناخت و در
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 326
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٣٢٦