ارزش يك چيز آنوقت معلوم مىشود كه ببينيم آيا چيز ديگر مىتواند جاى او را بگيرد يا نه . تقوا يكى از حقايق زندگى است ، به دليل اينكه چيزى ديگر نمىتواند جاى آن را بگيرد ، نه زور و نه پول و نه تكثير قانون و نه هيچ چيز ديگر .
از ابتلائات روز ما موضوع زيادىِ قوانين و مقررات و تغيير و تبديلهاى پشت سر هم است . براى موضوعات بالخصوص هى قانون وضع مىشود ، مقررات معين مىگردد ، آئين نامه مىسازند ، باز مىبينند منظور حاصل نشد . قوانين را تغيير و تبديل مىدهند ، بر مقررات و آئين نامهها افزوده مىشود و باز مطلوب حاصل نمىگردد . البته شك نيست كه قانون نيز به نوبهء خود يكى از حقايق زندگى است .
گذشته از قوانين كلى الهى ، مردم احتياج دارند به يك سلسله قوانين و مقررات مدنى ، ولى آيا مىتوان تنها با وضع و تكثير قانون جامعه را اصلاح كرد ؟ قانون حد و مرز معين مىكند ، پس بايد قوّه و نيرويى در خود مردم باشد كه اين حدود و مرزها را محترم بشمارد و آن همان است كه به آن نام « تقوا » دادهاند . مىگويند بايد قانون محترم باشد . اين صحيح است ولى آيا تا اصول تقوا محترم نباشد مىتوان نام احترام قانون را برد .
به عنوان نمونه دو سه مثال از موضوعات روز مىآورم : .
همان طورى كه مىدانيد اين روزها در زندگى ما چندين مشكل است كه رسماً مطرح است و در روزنامهها از مردم تقاضا مىكنند كه اظهار نظر كنند و راه چاره را نشان بدهند . از جملهء آن مسائل كه الآن مطرح است يكى افزايش روزافزون طلاق است . مسئلهء ديگر مسئلهء اصلاح انتخابات است . مسئلهء ديگر مسئلهء رانندگى است .
من نمىخواهم ادعا كنم به علل افزايش طلاق احاطه دارم و مىتوانم همه را بيان كنم ؛ بدون شك عوامل اجتماعى گوناگونى دخالت دارد . ولى اينقدر مىدانم كه عامل اصلى افزايش طلاقها از بين رفتن عنصر تقواست . اگر تقوا از ميان مردم كم نشده بود و مردان و زنان ، بى بند و بار نشده بودند اينقدر طلاق زياد نمىشد . در زندگى قديم نواقص و مشكلات بيشترى وجود داشت . حتماً مشكلاتى كه در زندگى خانوادگى امروزى است در گذشته زيادتر بود ، ولى در عين حال عنصر ايمان و تقوا بسيارى از آن مشكلات را حل مىكرد . ولى ما امروز اين عنصر را از دست دادهايم و با اينكه وسايل زندگى بهتر است با مشكلات بيشترى مواجه هستيم و حالا مىخواهيم در همين مسئلهء افزايش طلاق مثلًا ، به زورِ افزودن قيد و بند
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 703
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٧٠٣