مىدانند . وقتى به جاى ديگرى سفر مىكنيد ، با يك سلسله آداب ديگر برخورد مىكنيد و احياناً متوجه مىشويد كه برخورد و عادتهاى آنها بهتر از عادات مردم شماست ، آدابى كه مردم آنجا رعايت مىكنند بهتر از آداب مردم شماست . ممكن است يك سلسله آداب و اخلاق در مسافرت بياموزيد . لااقل مىتوانيد آداب آنها را با آداب خود ، مقابل يكديگر بگذاريد و مقايسه كنيد ، قضاوت كنيد و آداب خوبتر را انتخاب كنيد .
5 . وَ صُحْبَةِ ماجِدٍ . غير از مسئلهء كسب علم ، صحبت است . صحبت يعنى همنشينى . در سفر ، به همنشينى با مردمان بزرگ توفيق پيدا مىكنيد . گاهى صحبت با افراد بزرگ ، به روح شما كمال مىدهد ( نه صحبتِ تعليم و تعلّم است ، بلكه منظور همنشينى با آنهاست ) .
فى طَلَبِ الْعُلى معنايش اين است كه مسافرت كنيد و هدفتان از مسافرت اين نباشد كه برويم ببينيم گرانترين هتلها را كجا مىتوان پيدا كرد ، بهترين غذاها را كجا مىتوان خورد ، فلان عيّاشى را در كجا مىتوان انجام داد و از اين قبيل . تَغَرَّبْ عَنِ الْاوْطانِ فى طَلَبِ الْعُلى در طلب فضيلتها و علوّها و رُقاءها و كمالها از وطن دورى كن ، و اينهاست كه در اثر هجرت از وطن نصيب شما مىشود .
برترى علماى سفر كرده
تاريخ نشان مىدهد افراد عالمى كه مخصوصاً بعد از دوران پختگى به مسافرت پرداخته و برگشتهاند ، كمال و پختگى ديگرى داشتهاند . شيخ بهايى در ميان علما امتياز خاصى دارد ؛ مردى جامع الاطراف و ذى فنون است . در ميان شعرا نيز سعدى شاعرى است همه جانبه كه در قسمتهاى مختلف شعر گفته است ، يعنى دايرهء فهم سعدى دايرهء وسيعى است . شعر او به حماسه و غزل عرفانى و اندرز و نوع ديگر اختصاص ندارد ؛ در همهء قسمتها هم در سطح عالى است . سعدى مردى است كه مدت سى سال در عمرش مسافرت كرده است . اين مرد يك عمر نود ساله كرده كه سى سال آن به تحصيل گذشته ، بعد از آن در حدود سى سال در دنيا مسافرت كرده است و سى سال ديگر دورهء كمال و پختگى او بوده كه به تأليف كتابهايش پرداخته است . گلستان و بوستان همه بعد از دوران پختگى اوست . به همين دليل سعدى يك مرد نسبتاً كامل و پختهاى است . در بوستان مىگويد :