آقاست . چقدر جهالت و حماقت است كه آدمى ارزش سلامت بنيه اقتصادى را درنيابد و نفهمد اقتصاد مستقل ، از شرايط حيات ملى است . اين يك مطلب .
مطلب ديگر اينكه اسلام همواره روش وسط و معتدل را پيش مىگيرد و اين جهت ناشى از جنبه همه جانبه بودن اسلام است . دو روش افراطى و تفريطى به چشم مىخورد . يكى اساساً ارزش سلامت بنيه اقتصادى را درك نمىكند و طرفدار فقر است و خيال مىكند همينطور كه فقر براى فرد عيب نيست براى جامعه هم عيب نيست . اولًا براى فرد هم به يك معنى عيب است و اگر هم براى فرد عيب نباشد براى اجتماع عيب است . و ديگرى كه به ارزش اقتصاد پى برده است ديگر همه چيز را فراموش مىكند و معتقد است منبع درآمد تمايلات بشر است و هر چيزى كه تقاضايش وجود داشت و ميل به خريد آن در مردم بود و پول درآور بود بايد عرضه داشت ؛ تقاضا علت تامّه جواز عرضه است ولو اينكه عرضهء مواد مهلك يا مضعف جامعه باشد . جامعهاى بيمارى بادبادك و اسباب بازى و لوازم تجملى دارد ، مانند مريضى كه اشتهاى چيزى دارد كه برايش مضر است . جامعهاى بيمارى اتومبيل دارد ، مانند بيمار مستسقى يا طفل مبتلا به قى و اسهال كه تقاضاى آب دارد و صاحب آن فقط به دليل اينكه در مقابل اين آب پول داده مىشود مرتب آب مىدهد و جيب خود را از پول پر مىكند . بالاتر اينكه تقاضاى كاذب به وجود مىآورد ؛ هروئين مىسازد و راه درآمد هنگفت به وجود مىآورد و مرتب هروئينى مىسازد ؛ به دلّال مىگويد : از هر ده نفر مبتلا به اندازه يك نفر متعلق به شخص خودت ، از هرچه فروش كردى ده يك مال خودت . ولى اسلام مكاسب محرّمه دارد ، قبل از هر مسألهاى در مكاسب ، مكاسب محرّمه را عنوان مىكند ؛ فروختن بت و صليب را حتى به غيرمسلمانان تحريم مىكند ، فروختن شراب و آلات قمار و وسائل گمراهى را مطلقاً تحريم مىكند ، فروش كتب ضلال را تحريم مىكند ، بيع سلاح للاعداء را تحريم مىكند . اسلام تدليس ماشطه و مجسمه سازى ، ساختن و فروختن ظرف طلا و نقره ، شعر هجائى و مدحى ، غش ، لغو و لهو ، قمار ، قيادت ، قيافه ، كهانت ، مَدْح مَن لايستحق المدح ، نجش ، اعانت ظالمين ، ولايت از قبل جائر ، هجاء مؤمن ، اكتساب به واجبات ، و . . . را تحريم مىكند . از همه اينها [ آشكار مىشود كه ] تز اسلام اين است :
منبع درآمد تمايلات و خواستههاى مردم نبايد باشد ، مصالح عمومى بايد باشد .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 406
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٤٠٦