2 مسئلهء ربا و بانك
يك مطلب را كه دنبالهء بحث گذشته است مختصر عرض مىكنم بعد به بحث امروز مىپردازيم .
آثار مالكيت
انسان وقتى مالك چيزى هست - در هر جا كه مالكيت براى چيزى اعتبار شده است - لازمهء مالكيت اين است كه او حق هرگونه تصرفى را در مملوك خودش دارد . يعنى طبيعت مالكيت ، هرگونه تصرفى را اقتضا مىكند . البته قانون مىتواند از بعضى تصرفات منع كند و ما در اسلام چنين چيزى داريم كه در مواردى ، از تصرفاتى كه به نظر مىرسد طبيعى است كه مالك در مال خودش بكند جلوگيرى مىكند . ريشهء اين منع تصرف اين است كه در اسلام مالكيت ديگرى مقدم بر مالكيت فرد اعتبار مىشود و آن مالكيت خداست و در بعضى تعبيرات مالكيت عموم است كه مالكيت فرد در درجهء بعد قرار مىگيرد . پس در مواردى مانعى ندارد كه به خاطر حقى كه عموم دارند ، جلو تصرف مالكيت فرد گرفته شود . اكنون وارد اين بحث نمىشويم .
بنابراين مالك مادامى كه مالك است حق هرگونه انتفاع و بهره بردارى و تصرف و نقل و انتقال را دارد . حتى طبيعت مالكيت اقتضا مىكند كه حق اسراف و تبذير و اعدامش را هم دارد كه اينها جزء همان مواردى است كه به دليل مالكيت خدا يا مالكيت عموم جلوگيرى مىشود .