صلح و سازش
يك رديف آيات ديگر هم داريم ، اين رديف آيات را هم ذكر كنيم . بهطور كلى اسلام به مسئله صلح اهميت مىدهد . در يك آيه تصريح مىكند : وَالصُّلْحُ خَيْرٌ « 1 » صلح بهتر است . و عرض كرديم صلح غير از ذلت و زير بار زور رفتن و تسليم است . در يك آيه مىفرمايد : يا ايُّهَا الَّذينَ امَنُوا ادْخُلوا فِى السِّلْمِ كافَّةً « 2 » بنا بر اينكه مقصود از سلم صلح باشد .
ولى از اينها صريحتر اين آيه است : وَ انْ جَنَحوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ « 3 » اى پيغمبر ! اگر مخالفين تو طرفدار صلح بشوند و بال خودشان را براى صلح پهن كنند تو هم آماده صلح باش ، يعنى اگر آنها صلح طلب باشند تو هم صلح طلب باش . پس اين آيات نيز نشان مىدهد كه اسلام روحش روح صلح است .
در آيه ديگر كه در سوره توبه است مىفرمايد : فَانِ اعْتَزَلوكُمْ فَلَمْ يُقاتِلوكُمْ وَ الْقَوْا الَيْكُمُ السَّلَمَ فَما جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبيلًا « 4 » اى پيغمبر ! اگر اينها از جنگ كناره گيرى كردند و با شما نجنگيدند و اظهار صلح كردند و گفتند ما حاضريم با شما صلح كنيم خدا به تو اجازه نمىدهد ديگر از اينجا بيشتر جلو به روى و با اينها بجنگى .
در يك جاى ديگر هم در قرآن دربارهء منافقين مىگويد : فَانْ تَوَلَّوْا فَخُذوهُمْ وَ اقْتُلوهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُموهُمْ وَ لاتَتَّخِذوا مِنْهُمْ وَلِيّاً وَ لا نَصيراً . الَّا الَّذينَ يَصِلونَ الى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ ميثاقٌ اوْ جاؤكُمْ حَصِرَتْ صُدورُهُمْ انْ يُقاتِلوكُمْ اوْ يُقاتِلوا قَوْمَهُمْ « 5 » اگر منافقينى كه با شما در جنگند فرار كنند بگيريدشان و بكشيدشان هرجا پيدا كرديد ، با اينها دوست نشويد و از اينها كمك نگيريد ، مگر آنان كه با هم پيمانان شما متصل مىشوند و حاضرند با شما هم پيمان بشوند ، آنها را نكشيد ، يا كسانى كه خودشان از جنگيدن خسته هستند با آنها جنگ نكنيد .
ما در اينجا چهار رديف آيات ذكر كرديم : يك رديف آياتى بود كه به صورت مطلق مىگويد بجنگيد ، كه اگر ما بوديم و اين آيات و آيات ديگرى نبود ممكن بود
هامش
( 1 ) نساء / 128
( 2 ) بقره / 208
( 3 ) انفال / 61
( 4 ) نساء / 90
( 5 ) نساء / 89 و 90