آيات مقيد
در سوره بقره مىفرمايد : وَ قاتِلوا فى سَبيلِ اللَّهِ الَّذينَ يُقاتِلونَكُمْ وَ لاتَعْتَدوا انَّ اللَّهَ لايُحِبُّ الْمُعْتَدينَ « 1 » اى مؤمنان ! با اين مردمى كه با شما مىجنگند بجنگيد ، يعنى چون با شما مىجنگند بجنگيد . ولى با اينها كه مىجنگيد از حد تجاوز نكنيد . يعنى چه « از حد تجاوز نكنيد » ؟ البته تفسيرش اين است كه با مردمى كه با شما مىجنگند فقط با آنها بجنگيد و در ميدان بجنگيد ؛ يعنى شما با عدهاى مىجنگيد و اينها يك عده سرباز فرستادهاند و يك عده مرد جنگى دارند و اين سربازها آمادهء جنگ با شما هستند ، شما با سربازى كه آماده جنگ است بجنگيد و در ميدان جنگ هم به اصطلاح نان و حلوا پخش نمىكنند ، در آنجا بايد زد و خورد ، بجنگيد ، اما افراد ديگرى كه مرد جنگى نيستند ، حالتشان حالت سربازى نيست ، مثل پيرمردها ، پيرزنها ( بلكه زنها مطلقاً ، چه پيرزن و چه غير پيرزن ) ، بچهها ، متعرض اينها نشويد ، و يا كارهاى ديگرى را كه تجاوز مىگويند مرتكب نشويد ، مثلًا درختها را قطع نكنيد ، قناتها را پر نكنيد . اينها را مىگويند اعتداء ، يعنى تجاوز .
اشتباه نشود ، شما نگوييد ممكن است در يك جايى ما اگر بخواهيم با سربازها بجنگيم چارهاى نداريم جز اينكه خانهها را خراب كنيم . اين موارد كه مقدمهء جهاد باشد و بدون آن نمىشود جهاد كرد مسئله ديگرى است ولى اينكه اين كار خودش جزء عمليات جنگى باشد ممنوع است . پس در اين آيه صريحاً مىگويد : قاتِلوا فى سَبيلِ اللَّهِ الَّذينَ يُقاتِلونَكُمْ با آنها كه با شما مىجنگند بجنگيد .
آيه ديگر آيهاى بود در سوره حج كه در هفته پيش برايتان خواندم . پنج شش آيه پشت سر يكديگر بود و اولين آيه راجع به جهاد بود . مضمون آن آيات هم اين بود كه چون آنها با شما در حال جنگ هستند و چون آنها شمشير بر روى شما كشيدند شما هم به اين كار مجازيد .
در آيه ديگر كه در سورهء توبه است مىفرمايد : وَ قاتِلُوا الْمُشْرِكينَ كافَّةً كَما يُقاتِلونَكُمْ كافَّةً « 2 » با تمام اين مشركين بجنگيد همچنانكه آنها با تمام شما مىجنگند .
هامش
( 1 ) بقره / 190
( 2 ) توبه / 36