تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 525

مساهمون:

ص٥٢٥
پوشش وجه و كفين نيز به سيرهء مسلمين تمسك شده است . در جواب اين استدلال بايد يك نكتهء تاريخى و اجتماعى را مورد دقت قرار دهيم . آن نكته اين است كه اگرچه پوشش در بين عرب مرسوم نبود و اسلام آن را به وجود آورد ولى در ملل غيرعرب به شديدترين شكل رواج داشت . در ايران و در بين يهود و مللى كه از فكر يهود پيروى مىكردند حجاب به مراتب شديدتر از آنچه اسلام مىخواست وجود داشت . در بين اين ملتها وجه و كفين هم پوشيده مىشد ، بلكه در بعضى از ملتها سخن از پوشيدن زينت زن و چهرهء زن نبود ، سخن از پنهان كردن زن و به اصطلاح « قايم » كردن زن بود و اين فكر به صورت عادت سفت و سختى درآمده بود . اسلام گرچه پوشانيدن وجه و كفين را واجب نكرد ولى تحريم هم نكرد ، يعنى اسلام عليه پوشانيدن چهره قيام نكرد و باز گذاشتن را واجب ننمود و در نتيجه ملتهاى غيرعرب كه مسلمان شدند از همان عادت و رسم ديرين خود تبعيت كردند . اسلام با رسم پوشيدن چهره جز در مورد احرام مخالفت نداشت بلكه همان‌طور كه قبلًا تذكر داديم استثناى وجه و كفين يك رخصت تسهيلى است . رجحان اخلاقى تستّر تا حد امكان ، مورد توجه اسلام است . عليهذا فرضاً سيره‌اى وجود داشته باشد دليل بر وجوب پوشيدن وجه و كفين نمىشود . به علاوه چنين سيره‌اى در زمان پيغمبر و صحابه و در زمان ائمهء اطهار وجود نداشته است . آنچه از زواياى تاريخ به دست مىآيد اين است كه سيرهء مسلمين در قرون اوليهء اسلام با سيرهء آنها در قرون بعدى - مخصوصاً پس از اختلاط ملت عرب با ملتهاى ديگر و بالاخص پس از تأثر از رسوم و عادات امپراطورى روم شرقى از يك طرف و رسوم ايرانى از طرف ديگر - بسيار متفاوت بوده است تا آنجا كه براى بسيارى از مورخان غربى كه از متون اسلامى اطلاع صحيحى ندارند اين توهم پيش آمده كه اساساً اسلام دستورى دربارهء پوشش نداده است و همهء اينها از خارج دنياى اسلام به ميان مسلمين سرايت كرده است و ما در بخش اول اين كتاب سخنانشان را نقل كرديم . و البته همان‌طور كه قبلًا تذكر داديم اين سخن ياوه‌اى بيش نيست . اسلام دستورهاى اكيد دربارهء پوشش دارد و فلسفهء خاصى را هم درنظر گرفته است . پس اولًا چنين سيرهء مستمرّه‌اى وجود نداشته است ، و ثانياً فرضاً چنين سيره‌اى در ميان مسلمين وجود مىداشت دليل نبود مگر آنكه ثابت شود عمل خود معصومين هم بر همين منوال بوده كه البته آن هم ثابت نيست بلكه از بعضى روايات گذشته معلوم