الْخِمارِ مِنَ الزّينَةِ وَ مادونَ السِّوارَيْنِ « 1 » .
فضيل بن يسار مىگويد : از امام صادق عليه السلام پرسيدم كه آيا ذراعهاى زن از قسمتهايى است كه بايد از غيرمحارم بپوشاند ؟ فرمود : بلى و آنچه زير روسرى قرار مىگيرد بايد پوشيده شود ، و همچنين از محل دستبند به بالا پوشيده شود .
4 . رواياتى كه در باب احرام ، پوشانيدن چهره را بر زن حرام مىكند .
بسيار مستبعد است كه بگوييم گشودن چهره در غيرحال احرام از محرّمات محسوب مىشود و در حال احرام واجب است . و با درنظر گرفتن اينكه وقتى شخص مُحْرِم مناسك عمره يا حج را بجا مىآورد معمولًا در ميان اجتماع انبوهى از زن و مرد است ، روشن است كه اگر پوشانيدن چهره از مرد لازم باشد مىبايد قيد شود ؛ گذشته از اينكه در روايتى وارد شده است كه حضرت باقر عليه السلام زنى را ديد كه در حال احرام به وسيلهء بادبزن چهرهء خود را پوشانيده است ؛ امام عليه السلام شخصاً با چوبدستى خود بادبزن را از چهرهء آن زن دور فرمود .
از بعضى روايات فهميده مىشود كه باز بودن چهرهء زن در حال احرام به جاى باز بودن سر براى مرد است و منظور اين است كه محرم از تأثير گرما و سرما رنج ببرد ؛ چنان كه در حديثى آمده است كه زنى در حال احرام نقاب زده بود ؛ حضرت باقر عليه السلام فرمود نقاب را بردار ، زيرا اگر نقاب داشته باشى رنگ چهرهات تغيير نمىكند ، يعنى بايد آفتاب رنگ پوست صورتت را عوض كند .
پس منظور از اينكه مُحرِم اگر مرد است بايد سر را برهنه كند و اگر زن است چهره را ، اين است كه از آسايش و رفاهى كه در حال معمولى برخوردار است قدرى كاسته شود . ولى چون شارع مقدس مىخواسته قانون « پوشش » به حال خود باقى باشد ، به زن دستور نفرموده كه سر را برهنه كند و تنها به برهنه كردن چهره اكتفا كرده است . و اگر شارع مىخواست در حال احرام از قانون « پوشش » صرف نظر كند ، ممكن بود براى زن هم برهنه كردن سر را لازم بشمارد . و در بين فقها هرگز كسى نگفته است كه منظور شارع اين است كه در مورد احرام استثنائى براى پوشش قائل شده باشد .
هامش
( 1 ) . كافى ج / 5 ص 521 و وسائل ج / 3 ، ص 25 و وافى مجلد 12 ص 121