در اين كار از نظر طبيعى به عهدهء مرد است يك عمل لذت بخش آنى بيش نيست .
اين زن است كه بايد اين بيمارى ماهانه را ( در غير ايام كودكى و پيرى ) تحمل كند ، سنگينى دورهء باردارى و بيمارى مخصوص اين دوره را به عهده بگيرد ، سختى زايمان و عوارض آن را تحمل نمايد ، كودك را شير بدهد و پرستارى كند .
اينها همه از نيروى بدنى و عضلانى زن مىكاهد ، توانايى او را در كار و كسب كاهش مىدهد . اينهاست كه اگر بنا بشود قانون ، زن و مرد را از لحاظ تأمين بودجهء زندگى در وضع مشابهى قرار دهد و به حمايت زن بر نخيزد ، زن وضع رقت بارى پيدا خواهد كرد . و همينها سبب شده كه در جاندارانى كه به صورت جفت زندگى مىكنند ، جنس نر همواره به حمايت جنس ماده برخيزد ، او را در مدت گرفتارى توليد نسل در خوراك و آذوقه كمك كند .
بعلاوه زن و مرد از لحاظ نيروى كار و فعاليتهاى خشن توليدى و اقتصادى ، مشابه و مساوى آفريده نشدهاند . اگر بناى بيگانگى باشد و مرد در مقابل زن قد علم كند و به او بگويد ذرهاى از درآمد خودم را خرج تو نمىكنم ، هرگز زن قادر نيست خود را به پاى مرد برساند .
گذشته از اينها و از همه بالاتر اينكه احتياج زن به پول و ثروت از احتياج مرد افزونتر است . تجمل و زينت جزء زندگى زن و از احتياجات اصلى زن است . آنچه يك زن در زندگى معمولى خود خرج تجمل و زينت و خودآرايى مىكند برابر است با مخارج چندين مرد . ميل به تجمل به نوبت خود ميل به تنوع و تفنن را در زن به وجود آورده است . براى يك مرد يك دست لباس تا وقتى قابل پوشيدن است كه كهنه و مندرس نشده است ، اما براى يك زن چطور ؟ براى يك زن تا وقتى قابل پوشيدن است كه جلوهء تازهاى به شمار رود . اى بسا كه يك دست لباس يا يكى از زينت آلات براى زن ارزش بيش از يك بار پوشيدن را نداشته باشد . توانايى كار و كوشش زن براى تحصيل ثروت از مرد كمتر است ، اما استهلاك ثروت زن به مراتب از مرد افزونتر است .
بعلاوه زن باقى ماندن زن ، يعنى باقى ماندن جمال و نشاط و غرور در زن ، مستلزم آسايش بيشتر و تلاش كمتر و فراغ خاطر زيادترى است . اگر زن مجبور باشد مانند مرد دائماً در تلاش و كوشش و در حال دويدن و پول درآوردن باشد ، غرورش در هم مىشكند ، چينها و گرههايى كه گرفتاريهاى مالى به چهره و ابروى مرد انداخته است در چهره و ابروى او پيدا خواهد شد . مكرر شنيده شده است زنان غربى كه بيچارهها در
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 222
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٢٢