شق سوم ذكر نشده .
صفحهء 37 :
از آنچه از آغاز بخش اول تا اينجا گفتيم معلوم شد : علل و عواملى كه از ناحيهء يزيد باعث تجاوز به حسين بن على عليه السلام شد سه چيز بود :
1 . تثبيت حكومت .
2 . عقدهء حقارت .
3 . حس انتقامجويى .
. . .
اكنون بايد عوامل نهضت را از ناحيهء حسين بن على عليه السلام بررسى كنيم .
بديهى است كه اگر بنا بر اين استحسانات باشد ، خصم مىتواند عين سه عامل گذشته را در اينجا بياورد و فقط تثبيت حكومت را به تحصيل حكومت تبديل كند . عمده اين است كه متن وقايع را تحليل و تجزيه كنيم .
صفحهء 42 :
هنگامى كه امام حسين عليه السلام به سوى كوفه مىرفت در منزل « صفاح » با فرزدق شاعر ملاقات فرمود و اوضاع كوفه را از وى پرسيد . او جواب داد :
« قُلوبُ النّاسِ مَعَكَ وَ سُيوفُهُمْ مَعَ بَنَى امَيّة »
« 1 » دلهاى مردم با شماست ولى شمشيرهاى آنان با بنى اميه .
توضيح گفتار فرزدق اين است كه : افكار عمومى و احساسات ملى با حكومت شما موافق است و اگر مردم آزاد باشند از صميم قلب به كمك شما برمىخيزند ولى حكومت بنى اميه نيروهاى مردم را با اجبار در جهت منافع خود به حركت درمىآورد و بر ضد شما برمىانگيزد .
اين تفسير براى گفتار فرزدق صحيح نيست .
فرزدق نمىخواهد بگويد : مردم منافق هستند و با اينكه به شما اظهار علاقه مىكنند به اختيار
هامش
( 1 ) تاريخ طبرى ، ج 4 / ص 290 .