16 . در خطبهء زينب ( عليها سلام ) مجموعاً چند قسمت است :
الف . ملامت :
يا اهْلَ الْكُوفَةِ ، يا اهْلَ الْخَتْلِ وَ الْغَدْرِ وَ الْخَذْلِ ! الا فَلا رَقَأَتِ الْعَبْرَةُ وَ لا هَدَأَتِ الزَّفْرَةُ ، انَّما مَثَلُكُمْ . . . هَلْ فيكُمْ الَّا الصَّلَفُ وَ الْعُجْبُ . . . « 1 »
. ب . آگاه ساختن آنها به اشتباهشان :
فَابْكُوا فَانَّكُمْ احْرِياءُ بِالْبُكاءِ ، فَقَدْ ابْليتُمْ بِعارِها وَ مُنيتُمْ بِشَنارِها ، وَ لَنْ تَرْحَضوها ابَداً ، وَ انّى تَرْحَضونَ قَتْلَ سَليلِ خاتَمِ النُّبُوَّةِ وَ مَعْدِنِ الرِّسالَةِ وَ سَيِّدِ شَبابِ اهْلِ الْجَنَّةِ وَ مَلاذِ حَرْبِكُمْ وَ مَعاذِ حِزْبِكُمْ وَ مَقَرِّ سِلْمِكُمْ واسى كَلْمِكُمْ وَ مَفْزَعِ نازِلَتِكُمْ وَ الْمَرْجِعِ الَيْهِ عِنْدَ مُقاتَلَتِكُمْ وَ مِدْرَةِ حُجَجِكُمْ وَ مَنارِ مَحَجَّتِكُمْ « 2 »
. ج . تحريك عواطف كه با پيغمبر چه كرديد :
وَيْلَكُمْ أَ تَدْرونَ اىَّ كَبِدٍ لِرَسولِ اللَّهِ فَرَّيْتُمْ ، وَ اىَّ عَهْدٍ نَكَثْتُمْ ، وَ اىَّ كَريمَةٍ لَهُ ابْرَزْتُمْ ، وَ اىَّ حُرْمَةٍ لَهُ هَتَكْتُمْ ، وَ اىَّ دَمٍ لَهُ سَفَكْتُمْ « 3 »
. عظمت فوق العادهء اين كار :
هامش
( 1 ) . [ اى كوفيان ! اى حيله گران و دغلبازانى كه به هنگام يارى دست بازمىداريد ! هان كه اشكتان خشك و آهتان سرد مباد . داستان شما به كسى ماند . . . آيا جز چاپلوسى و خودبينى و . . . در ميان شما چيزى هست ؟ ]
( 2 ) . [ پس بگرييد كه سزاوار گريهايد . راستى كه شما به عار اين كار گرفتار آمديد و به ننگ آن مبتلا گشتيد و هرگز اين لكهء ننگ را نتوانيد شست . و كجا مىتوانيد ننگ كشتنِ زادهء ختم نبوّت و معدن رسالت ، و سرور جوانان بهشتى و پشتيبان جنگتان و جايگاه سلامتى خود و طبيب زخمهايتان و پناه مشكلاتتان و بيانگر حجتتان و مشعلگاه راهتان را بشوييد ؟ ! ]
( 3 ) . [ واى بر شما ! مىدانيد چه جگرى از رسول خدا بريديد ؟ و چه پيمانى شكستيد ؟ و چه دخترانى از او در معرض ديد آورديد ؟ و چه حرمتى از او دريديد ؟ و چه خونى از او ريختيد ؟ ]