پرسش و پاسخ
- اگر اميرالمؤمنين به جاى امام حسن مىبود آيا صلح مىكرد يا نه ؟
حضرت على مىفرمود : من حاضر نيستم يك روز حكومت معاويه را تحمل كنم . چگونه امام حسن راضى به حكومت معاويه شد ؟ .
استاد : اين سؤال را كه اگر حضرت امير در جاى حضرت امام حسن بود صلح مىكرد يا نه ، به اين شكل نمىشود جواب داد ؛ بله ، اگر شرايط حضرت على مثل شرايط حضرت امام حسن مىبود صلح مىكرد ، اگر بيم كشته شدنش در مسند خلافت مىرفت . ولى مىدانيم كه شرايط حضرت امير با شرايط امام حسن خيلى متفاوت بود ؛ يعنى اين نابسامانيها در اواخر دورهء حضرت امير پيدا شد و لهذا جنگ صفّين هم جنگى بود كه در حال پيشرفت بود و اگر خوارج از داخل انشعاب نمىكردند مسلّم اميرالمؤمنين پيروز شده بود . در اين جهت بحثى نيست . و اما اينكه شما فرموديد چرا اميرالمؤمنين حاضر نيست يك روز حكومت معاويه را قبول كند ولى امام حسن حاضر مىشود ؟ شما ايندو را با همديگر مخلوط مىكنيد . حضرت امير حاضر نيست يك روز معاويه به عنوان نايب او و به عنوان منصوب از قِبَل او حكومت كند ، ولى امام حسن كه نمىخواهد معاويه را نايب و جانشين خود قرار