تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 450

مساهمون:

ص٤٥٠
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ
. خدا فرمان مىدهد كه امانتها را به صاحبانشان برگردانيد و در وقتى كه ميان مردم حكم مىكنيد به عدالت حكم كنيد . طبرسى در مجمع البيان ذيل اين آيه مىگويد : « در معنى اين آيه چند قول است ؛ يكى اينكه مقصود مطلق امانتهاست ، اعم از الهى و غير الهى ، و اعم از مالى و غير مالى ؛ دوم اينكه مخاطب حكمرانان‌اند . خداوند با تعبير لزوم اداى امانت ، حكمرانان را فرمان مىدهد كه به رعايت مردم قيام كنند . » . سپس مىگويد : « مؤيد اين معنى اين است كه بعد از اين آيه بلافاصله مىفرمايد :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ »
. در اين آيه مردم موظف شده‌اند كه امر خدا و رسول و ولاة امر را اطاعت كنند . در آيهء پيش ، حقوق مردم و در اين آيه متقابلًا حقوق ولاة امر يادآورى شده است . از ائمه عليهم السلام روايت رسيده است كه از اين دو آيه يكى مال ماست ( مبيّن حقوق ما بر شماست ) و ديگرى مال شماست ( مبيّن حقوق شما بر ماست ) . . . امام باقر فرمود : اداى نماز و زكات و روزه و حج از جمله امانات است . از جمله امانتها اين است كه به ولاة امر دستور داده شده است كه صدقات و غنائم و غير آنها را از آنچه بستگى دارد به حقوق رعيت تقسيم نمايند . . . » . در تفسير الميزان نيز در بحث روايى كه در ذيل اين آيه منعقد شده است ، از درّ المنثور از على عليه السلام چنين روايت مىكند : حَقٌّ عَلَى الْامامِ انْ يَحْكُمَ بِما انْزَلَ اللَّهُ وَ انْ يُؤَدِّىَ الْامانَةَ ، فَاذا فَعَلَ ذلِكَ