هر حال پا از ايران بيرون نگذاشت و اگر امروز مىبينيم زردشتيهايى در هند هستند كه به نام « پارسيان هند » معروفند ، آنها هندى نيستند بلكه زردشتيهاى ايرانى هستند كه از ايران به هند مهاجرت كردهاند ؛ و همينها كه از ايران به هند مهاجرت كردهاند نتوانستهاند يك هستهء زندهاى را تشكيل بدهند و دين زردشت را در ميان ديگران گسترش بدهند .
اسلام از آن جهت كه از سرزمين خودش خارج شد و افقهاى ديگرى را گشود مانند مسيحيت است . اسلام در جزيرة العرب ظهور كرد و امروز ما مىبينيم كه در آسيا ، آفريقا ، اروپا ، آمريكا و در ميان نژادهاى مختلف دنيا پيروانى دارد و حتى عدد مسلمينگو اينكه مسيحيها كوشش مىكنند كمتر از آنچه كه هست نشان بدهند و اغلبْ كتابهاى ما آمارشان را از فرنگيها مىگرفتند ولى طبق تحقيقى كه در اين زمينه به عمل آمده شايد از عدد مسيحيان بيشتر باشد و كمتر نباشد . ولى در اسلام يك خصوصيتى هست از نظر گسترش كه در مسيحيت نيست و آن مسألهء سرعت گسترش اسلام است . مسيحيت خيلى كند پيشروى كرده است ولى اسلام فوق العاده سريع پيشروى كرده است ، چه در سرزمين عربستان و چه در خارج عربستان ، چه در آسيا ، چه در آفريقا و چه در جاهاى ديگر .
اين مسأله مطرح است كه چرا اسلام اين اندازه سريع پيشروى كرد . حتى لامارتين شاعر معروف فرانسوى مىگويد اگر سه چيز را در نظر بگيريم ، احدى به پايهء پيغمبر اسلام نمىرسد ؛ يكى فقدان وسايل مادى : مردى ظهور مىكند و دعوتى مىكند در حالى كه هيچ نيرو و قدرتى ندارد و حتى نزديكترين افرادش و خاندان خودش با او به دشمنى برمىخيزند ، تك ظهور مىكند ، هيچ همكار و همدستى ندارد ، از خودش شروع مىشود ، همسرش به او ايمان مىآورد ، طفلى كه در خانه هست و پسر عموى اوست ( على عليه السلام ) ايمان مىآورد ، تدريجاً افراد ديگر ايمان مىآورند آن هم در چه سختيها و مشقتها ! و ديگر سرعت پيشرفت يا عامل زمان ، و سوم بزرگى هدف . اگر اهميت هدف را با فقدان وسايل و با سرعتى كه با اين فقدان وسايل به آن هدف رسيده است در نظر بگيريم ، پيغمبر اسلام - به گفتهء لامارتين و درست مىگويد - در دنيا شبيه و نظير ندارد . مسيحيت اگر در دنيا نفوذ و پيشرفتى
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 172
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص١٧٢