شناخت آيهاى
مسألهء تبديل شناخت حسى به شناخت تعقلى ، محدود به آنچه كه در جلسهء گذشته عرض كردم نيست ؛ كلّيّت ، تعميم و گسترش دادن ، يك بعد از ابعاد شناخت تعقلى است . بعد ديگر كه اين بعد از يك نظر مهمتر است اين است كه دستگاه شناخت انسان ، نه تنها شناختها را تعميم و گسترش مىدهد بلكه آنها را تعميق مىكند . آن مرحلهاى كه جلسهء قبل عرض كرديم اين بود كه ذهن انسان شناخت سطحى را كه محدود است گسترش مىدهد و بر طول و عرض آن مىافزايد و آن را به طور افقى توسعه مىدهد ، صد مورد آزمايش را به بينهايت تبديل مىكند . اينجا كار ذهن فقط توسعه دادن و وسعت بخشيدن به دايرهء شناخت است .
كار مهمترى كه ذهن انجام مىدهد اين است كه در اعماق شناخت حسى نفوذ مىكند و در ماوراى شناخت حسى به شناخت ديگرى نائل مىشود . در مقام تشبيه مثل اشعهء ايكس . دستگاههاى معمولى عكسبردارى اگر در مقابلشان ديوارى باشد فقط تا ديوار عكس برمىدارند ، ولى اشعهء ايكس ماوراى آن حجابها را هم مىبيند . البته اين