ادامهء بحث در حكمت و عنايت حق تعالى
گفتيم كه در اينجا بحثى را مطرح كردهاند تحت عنوان « فى العناية و كيفية دخول الشر فى القضاء الالهى » كه اگرچه ظاهر مطلب دو عنوان است : يكى بحث دربارهء عنايت و به تعبير ديگر حكمت ، و ديگرى بحث در بارهء دخول شر در قضاى الهى ، ولى به هم مربوط هستند . چون مسألهء دخول شر در قضاى الهى ممكن است اين شبهه را پيش آورد كه با عنايت و حكمت بالغهء خداوند مباينتى دارد ، پس اين دو مطلب متغاير و متباين بايد حل شود .
بررسى مجدد معنى حكمت و عنايت
گفتيم كه اول بايد ببينيم اين حكما « عنايت » را چگونه تعريف مىكنند . شيخ عنايت را چنين تعريف كرد كه عالم بودن ذات حق به نظام احسن و مبدأ بودنش براى نظام احسن و راضى بودنش به نظام احسن همان عنايت حق تعالى است . سه عنصر را در مفهوم « عنايت » وارد كردهاند ؛ و گفتيم كه اصطلاح « عنايت » اصطلاح خاصى است كه فلاسفه آوردهاند و درست هم روشن نيست كه چرا اينها اين اصطلاح را انتخاب كردهاند ، در صورتى كه كلمهء « حكمت » كه خودشان هم گاهى