فصل ششم « 1 » : عنايت كيفيت دخول شر در قضاى الهى
عنايت و حكمت خداوند
مقدمه
عنوان فصل چنين است : « فىالعناية و كيفية دخول الشر فى القضاء الالهى » . بحث دربارهء عنايت و چگونگى دخول شر در قضاى الهى است . اين عنوان خود كمى نيازمند به تفسير است . اين در واقع دو عنوان است اگرچه هردو به يكديگر مرتبطند :
يكى « عنايت » و ديگرى « كيفيت دخول شر در قضاى الهى » و قهراً در اينجا بايد در رابطهء ميان اين دو عنوان در اين فصل بحث شود ، كه اين دو عنوان بايد هر دو به يك اصل برگردند ، يعنى بايد هر دو مرتبط باشند به يكديگر . اكنون ما از عنوان دوم يعنى « كيفيت دخول شر » بحث مىكنيم و بعد از « عنايت » .
از جمله مسائلى كه در « الهيات » مطرح است اين است كه شرور چگونه مقضىّ به قضاى الهى هستند ، يعنى چگونه قضا و قدر الهى به شرور تعلق گرفته است ؟ امر داير است ميان اين كه بگوييم شرور مقضىّ به قضاى الهى نيستند ، كه در اين صورت ناچاريم در عالم هستى به امورى قائل شويم كه اين امور فعل واجب تعالى نيستند و از دايرهء قضا و قدر الهى خارجند ، و چنين چيزى محال است ، يعنى ممكن نيست كه
هامش
( 1 ) . [ استاد فصلهاى دوم تا پنجم را تدريس نفرموده و به فصل ششم پرداختهاند . ]