و همهء تحولات طبيعى در جهان طبيعت به دليل تجربه و مشاهدهء قطعى روى همين قانون مىباشد . تخم سيب است كه مىتواند درخت سيب را بپذيرد نه تخم انار ، و از درخت سيب تنها مىتوان ميوهء سيب را چيد نه ميوهء ديگر و نه از درخت
شرح
تغيّرات و تبدّلات صناعى قابل مقايسه نيست . در آينده ثابت خواهيم كرد كه طبيعت جز « شدن » و تغيير و تحول نيست . تغيّراتى كه به وسيلهء صنعت رخ مىدهد سطحى است و با همهء تغيّر نامها و شكلها از حدود مربوط كردن و پيوند دادن نيروهاى موجود در طبيعت و تنظيم آنها تجاوز نمىكند . اما تغيّرات طبيعى تا عمق جوهر اشياء نفوذ دارد . اشياء در تغيّرات طبيعى تغيير ماهيت مىدهند و به راستى يك ذات و جوهر تبديل به ذات و جوهر ديگر مىشود چنان كه عن قريب توضيح خواهيم داد .
در طبيعت همواره چيزى چيز ديگر مىشود ، بلكه طبيعت عين « شدن » است خواه آنكه بگوييم در طبيعت همواره « چيز » ها چيز ديگر مىشوند يا بگوييم طبيعت عين « شدن » است . چيزى بايد باشد تا چيز ديگر بشود ، و يا چيزى هست كه همواره « مىشود » . « شدن » نظام خاصى دارد يعنى هر چيزى صلاحيت و استعداد تبدل به هر چيز را ندارد ، فقط استعداد تبدل به شئ يا اشياء معيّنى را دارد و به اصطلاح فلسفى هر موجود بالفعلى استعداد هر حالت و هر صورتى را در آينده ندارد بلكه استعداد يك صورت معين را دارد ؛ مثلًا گندم استعداد انسان شدن يا مرغ شدن ندارد ، فقط استعداد بوتهء گندم شدن دارد ؛ و از آن طرف هر حالت و صورت مفروض آينده امكان اينكه بدون مادهء قبلى به وجود آيد يا امكان اينكه از هر مادهاى و در هر مادهاى به وجود آيد ندارد ؛ مثلًا بوتهء گندم يا كودك انسانى كه در آينده بايد موجود شود امكان اينكه از دانهء جو يا تخم مرغ به وجود آيد ندارد بلكه فقط امكان پيدايش از مادهء مخصوصى را دارد .
پس در هر مادهاى كه صورتى را مىپذيرد صفت مخصوصى وجود دارد و آن عبارت است از استعداد و قوهء آن صورت ، و چون اين استعداد صفت آن ماده است آن ماده را « حامل » آن استعداد مىنامند . اين استعداد و اين قوه در مادهء ديگر وجود ندارد . آنچه در مادهء ديگر وجود دارد استعداد و قوهء ديگرى است .
از اينجا روشن مىشود كه ميان حاضر و آينده ارتباط برقرار است . به اين معنى كه چنين نيست كه ميان آنچه هست و آنچه خواهد بود هيچگونه پيوندى وجود ندارد و همهء آن چيزهايى كه هستند با همهء آن چيزهايى كه خواهند بود رابطه و نسبت متساوى