تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 362

مساهمون:

ص٣٦٢

غرر دوّم : اعتبارى بودن موادّ ثلاث

وجودها فى العقل بالتّعمّل * للصّدق فى المعدوم و التّسلسل
آنها ( وجوب ، امكان ، امتناع ) فقط در ظرف ذهن وجود دارند و با فعّاليت و انتزاع عقلى حاصل مىشوند به دليل صدق آنها بر معدومات و اينكه ( حقيقى بودنشان ) مستلزم تسلسل است در اين فصل دربارهء اعتبارى بودن موادّ سه گانه بحث مىشود . قبلًا بايد معنى « اعتبارى » را شرح دهيم . كلمهء « اعتبارى » معمولا در مقابل كلمهء « حقيقى » يا « واقعى » به كار برده مىشود . اين كلمه دو مورد استعمال مختلف دارد : 1 . در علوم اجتماعى . در اين علوم وقتى كه مثلًا گفته مىشود قوانين ، يك سلسله امور اعتبارى هستند ، يا گفته مىشود مالكيّت امر اعتبارى است ، يعنى اينها يك سلسله امور قراردادى هستند . بشر در زندگى اجتماعى خود چاره‌اى از برخى قراردادها ندارد . اين قراردادها در اختيار بشر است ، مىتواند اينها را وضع كند و مىتواند رفع نمايد ؛ يعنى مىتواند امر قراردادى را ايجاد يا منتفى سازد ؛ مثلًا مىتواند