غرر چهاردهم : امتناع اعادهء معدوم
اعادة المعدوم ممّا امتنعا * و بعضهم فيه الضّرورة ادّعى
اعادهء معدوم از جمله مسائل ممتنع است
و برخى از فلاسفه در مورد آن ادّعاى ضرورت كردهاند
يكى از مباحث مهمّ فلسفه مبحث « اعادهء معدوم » است . اعادهء معدوم يعنى اينكه يك شىء موجود ، معدوم گردد و سپس عين همان شىء - و نه مثل آن - مجدّدا موجود شود . پس در مورد چيزهايى كه مثل و مانند آنها اعاده مىشوند مانند اينكه شخصى آواز مىخواند و بار ديگر مثل همان آواز ، آواز ديگرى مىخواند بحثى نداريم .
اين گونه مسائل را « تكرار » مىگويند ( نه « اعاده » ) يعنى وجود يك شىء تكرار مىشود .
در تكرار ، وجوداتى در طول زمان پيدا مىشود كه شبيه و همانند يكديگرند . همانطور كه ممكن است دو شىء شبيه و همانند در دو مكان قرار گيرند همچنين مانعى ندارد كه دو شىء شبيه و همانند در دو زمان قرار گيرند ، ولى مسلّم است كه هر كدام غير از ديگرى است .
پس اعاده معدوم يعنى اعادهء عين همان شىء كه فقط بين آن شىء در دو زمان « عدم » فاصله شده باشد . اگر شخصى را كه اكنون در سنّ پنجاه سالگى قرار دارد در