تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 201

مساهمون:

ص٢٠١

غرر دوّم : اشتراك وجود

اين مسأله مانند مسألهء پيشين مربوط است به « مفهوم وجود » و جنبهء ذهنى دارد و مانند آن مسأله بى نياز از اقامهء دليل و برهان است زيرا با وجدانيّات ذهنى ارتباط دارد . مسأله اين است كه آيا « وجود » مشترك لفظى است يا مشترك معنوى ؟ بدون شك لفظ « وجود » بر اشياء زياد حمل مىشود : انسان موجود است ، درخت موجود است ، زمين موجود است . . . و هرگاه يك لفظ بر اشياء متعددى صدق كند يكى از اين دو حال است : يا اين است كه آن لفظ ، معانى متعدّد دارد و در هر مورد يك معنى و يك مفهوم از او قصد مىشود ، مثل اينكه به مايع خوراكى كه از پستان حيوانات خارج مىشود اشاره مىكنيم و مىگوييم « اين شير است » و به حيوان درندهء جنگلى كه ضرب المثل شجاعت است نيز اشاره مىكنيم و مىگوييم « شير است » و به دستگاهى كه وسيلهء باز و بسته كردن آب است نيز اشاره مىكنيم و مىگوييم « شير است » . در اين سه مورد ما يك لفظ دربارهء سه چيز مختلف به كار برده‌ايم ولى در هر مورد يك معنى جداگانه از اين لفظ قصد كرده‌ايم . در اينجا اشتراك ، لفظى است ، يعنى سه چيزى كه اين لفظ بر آنها نهاده شده است فقط در اين جهت با هم شريك‌اند كه يك لفظ در مورد همهء آنها به كار