بررسى كلامى مسألهء امامت
براى اينكه درست روشن بشود كه منطق علماى شيعه در بحث امامت چه بوده و ديگران اگر در اين زمينه سخنى گفتهاند چه بوده است ، من بهتر آن ديدم كه متنى را كه خواجه نصير الدين طوسى در اين زمينه نوشته است به اضافهء توضيحاتى كه لازم باشد ، براى شما عرض كنم . اين متن خيلى خلاصه است و از زمان ايشان به اين طرف در ميان علماى شيعه و سنى مطرح است .
حتما نام اين كتاب را شنيدهايد . خواجه كتابى نوشته است به نام « تجريد » كه معروف است . قسمتى از اين كتاب در فن منطق است كه مىگويند « منطق تجريد » و قسمت ديگرش در فن كلام است كه مسائل توحيد و نوبت و امامت و معاد و . . . را بحث كرده و بخش توحيد آن بيشتر جنبهء فلسفى دارد و در اين بخش خواجه به روش فلاسفه صحبت كرده است . هر دو قسمت اين كتاب را علّامهء حلّى شرح كرده است .
علّامهء حلى - كه حتما نامش را زياد شنيدهايد - از اكابر و از بزرگترين فقهاى اسلامى است ، نه تنها از بزرگترين فقهاى شيعه بلكه از بزرگترين فقهاى اسلام شمرده شده است . او در منطق و كلام و فلسفه و رياضيات و . . . شاگرد خواجه نصير الدين و در فقه شاگرد محقق حلّى صاحب شرايع است كه او هم از فقهاى درجه اول شيعه است .
علّامه و خواجه جزء نوابغ شمرده شدهاند . خواجه نصير الدين جزء رياضيون تقريبا