يك عقوبت بسيار سختى گرفتار شدند ، عقوبت بسيار سختشان چيست ؟ خدا خودشان را از ياد خودشان برد يعنى بعد خودشان را فراموش كردند .
باز ببينيد چقدر اين تعبير عجيب است ، چقدر عالى و چقدر ادبى است كه هر چه آدم فكر مىكند كه اصلا خود اين فكر ، قطع نظر از هر چيزى ، اين جور تعبير در محيط مكهء آن روز چگونه پيدا شده اصلا آدم حيرت مىكند ! خدا را فراموش نكنيد كه بعد خودتان را فراموش خواهيد كرد ، يعنى چه خودتان را فراموش خواهيد كرد ؟ مگر مىشود انسان خودش را فراموش كند بله مىشود انسان خودش را فراموش كند .
همين مطلب كه باز يك منطق ديگرى است ، در قرآن تعبير دارد . چون برخى مطالب قرآن موعظههاى روانى است ، مسائل روانىاى كه مربوط به هدايتها بوده بيان شده است . يكى از حرفهاى قرآن هميشه اين است كه بشر خودش را فراموش مىكند ، و حال آنكه انسان مىگويد محال است بشر خودش را فراموش كند . نه ، فراموش مىكند . انسان خود واقعىاش را فراموش مىكند . گاهى انسان به يك چيزهايى در اين دنيا دل مىبندد و براى آنها كار و فعاليت مىكند كه جز خود فراموشى اسم ديگرى روى آنها نمىشود گذاشت ، يعنى فكر نمىكند من كى هستم ، آن من واقعى چيست ، آن من واقعى چه احتياجى دارد ؟ براى اين من اگر بايد كار كرد چه بايد كرد . طورى كار مىكند كه كأنّه چنين منى وجود ندارد كه بايد براى سعادت او كوچكترين قدمى برداشت .
ابو ذر غفارى معروف بود كه لقمان اصحاب پيغمبر است و بعلاوه پيغمبر اكرم نصايح و مواعظ خيلى خاصى به ابو ذر كرده كه در كتابها هست . كتاب عين الحيات مرحوم مجلسى شرح نصايحى است كه پيغمبر اكرم به ابو ذر كرده . شخصى بعدها نامهاى نوشت به ابو ذر و از اين مرد بزرگ خواست كه او را نصيحتى كند . ابو ذر در جواب چيزى نوشت كه او نفهميد . دو مرتبه توضيح خواست . آنچه كه ابو ذر نوشت اين بود كه آن چيزى را كه از همه بيشتر دوست دارى به آن بدى نكن . وقتى نامه به دست طرف رسيد اصلا نفهميد ، گفت انسان كسى را اگر دوست دارد به او بدى نمىكند ، وقتى بچهاش را دوست دارد به او بدى نمىكند ، برادرش را دوست دارد به او بدى نمىكند ، ولى از طرفى هم مىدانست كه ابو ذر مردى نيست كه بخواهد بيهوده حرف زده باشد ، لا بد يك مقصودى دارد . دو مرتبه از او توضيح خواست . گفت مقصودت چيست . جواب داد كه مقصودم خودت هستى چون اعزّ انفس براى انسان خود انسان
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 540
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٥٤٠