مىگويند چنين ماشينهايى هست و هيچ مانعى هم ندارد كه باشد ، چون اين يك حسابگرى خاصى است . روى تمام حروف و كلمات و جملههاى انگليسى حساب شده است كه اگر شما مثلا « من آب مىخواهم » را به انگليسى بگوييد يا ماشين كنيد ، اين طور تنظيم شده كه اگر حرف اول آن مثلا «
I
» باشد ، بعد «
W
» باشد . . . تا آخر ، وقتى كه اين چند حرف پشت سر هم آمد ، ماشين فلان حروف ديگرى را كه به زبان فرانسه مطابق آن است در بياورد . تمام آن پيشبينىشدهء در گذشته است ، يعنى اين گذشته است كه آن را به وجود مىآورد . ماشين را اين جور به وجود آوردهاند كه اين حروف وقتى به طور متوالى به اين ترتيب معين زده شود ، فلان سه حرف يا چهار حرف يا پنج حرف ديگر به يك تركيب ديگرى به وجود بيايد . رابطهء آن كه بعد از اين به وجود مىآيد با اين ، يك رابطهء صد در صد قطعى و تخلفناپذير است . يك ماشين مىتواند در اين حدود باشد . حتى شايد بشر بتواند آن قدر اين اختراع را توسعه بدهد كه ماشينى بسازد كه شما در مقابل آن به يك زبان كه حرف مىزنيد در آن واحد به تمام زبانهاى دنيا ترجمه كند و به شما پس بدهد ، ولى همه روى حساب ، دستگاه تدريجا وسيعتر و وسيعتر مىشود .
ماده ابتكار ندارد
ولى من اينجا يك سؤالى مىكنم و آن سؤال اين است : آيا مىشود ماشينى اختراع بشود كه علاوه بر اينكه اين كار را مىكند ، ابتكار هم داشته باشد ، به طورى كه اشتباهات گوينده را هم اصلاح كند ؟ مثلا شما مىخواستيد بگوييد « من نان مىخواهم » ولى در مقابل ماشين گفتيد « من آب مىخواهم » ، او بفهمد كه شما اشتباه كردهايد و « نان مىخواهم » براى شما ترجمه كند ، يعنى ماشين از خودش ابتكار به خرج بدهد ، خلاقيت به خرج بدهد ، برسد به يك جايى كه مردد بشود كه آيا بايد « آب مىخواهم » ترجمه كند يا « نان مىخواهم » ، بگويد از طرفى گوينده گفته است كه « من آب مىخواهم » اما اين نان مىخواهد ، خودش هم اشتباه كرده است ، آيا آن جورى كه گفته ترجمه كنم يا آن جورى كه درست در مىآيد ترجمه كنم ؟ نه ، ديگر اين كار ماشين نيست ، ابتكار كار ماشين نيست ، انتخاب كار ماشين نيست . انتخاب از ميان چند چيز - يعنى از ميان چند چيز متساوى يكى را انتخاب كند ، آن كه او را به هدف مىرساند