اتّهام مخالفان
در آغاز اين مقاله گفتيم مخالفان پيغمبر و اسلام در آن تاريخ ، آن حضرت را به اخذ مطلب از افواه ديگران متّهم كردند ( در آياتى از قرآن اين اتّهام منعكس است ) ، ولى به اين جهت متّهم نكردند كه چون با سواد است و خواندن و نوشتن مىداند ، شايد كتابهايى نزد خود دارد و مطالبى كه مىآورد از آن كتابها استفاده كرده است .
ممكن است كسى بگويد رسول خدا را به اين جهت نيز متّهم كردهاند و اين اتّهام نيز در قرآن منعكس است . در سورهء فرقان آيهء 5 مىفرمايد :
وَ قالُوا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ اكْتَتَبَها فَهِيَ تُمْلى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا .
گفتند : اينها كه اين مىگويد افسانههاى پيشينيان است كه آنها را نوشته پس هر صبح و شام بر او املاء و القاء مىشود .
جواب اين است كه گذشته از اينكه اتّهامات دشمنان پيغمبر آنچنان تعصّبآميز و ناشى از عقده و احساسات بود كه به تعبير قرآن جز « ظلم و زور » نامى بر آن نتوان نهاد ، اين آيه صراحت ندارد كه آنها مدّعى بودهاند پيغمبر خودش مىنوشته است .
كلمهء « اكتتاب » ، هم به معنى نوشتن آمده است و هم به معنى « استكتاب » كه عبارت است از اينكه شخصى از ديگرى بخواهد كه براى او بنويسد .