ستارهاى بدرخشيد و ماه مجلس شد * دل رميدهء ما را انيس و مونس شد
نگار من كه به مكتب نرفت و خط ننوشت * به غمزه مسألهآموز صد مدرّس شد
كرشمهء تو شرابى به عاشقان پيمود * كه علم بىخبر افتاد و عقل بىحس شد
حضرت رضا ( عليه السّلام ) در مناظرهء خويش با ارباب اديان خطاب به رأس الجالوت فرمود :
« از جمله دلائل صدق اين پيامبر اين است كه شخصى بود يتيم ، تهيدست ، چوپان ، مزد كار ، هيچ كتابى نخوانده و نزد هيچ استادى نرفته بود . كتابى آورد كه در آن حكايت پيامبران و خبر گذشتگان و آيندگان هست . » ( 1 )
آن چيزى كه بيش از پيش عظمت و رفعت و آسمانى بودن قرآن كريم را مدلّل مىسازد اين است كه اين كتاب عظيم آسمانى با اينهمه معارف در باب مبدأ ، معاد ، انسان ، اخلاق ، قانون ، قصص ، عبرتها ، مواعظ ، و با اينهمه لطف و زيبايى و فصاحت ، بر زبان كسى جارى شده كه خود امّى بوده است ؛ نه تنها هيچ مدرسه و دانشگاه و دار العلمى را در همهء عمر نديده است و با هيچ دانشمندى از دانشمندان جهان روبرو نشده است ، حتّى يك كتاب ساده از كتابهاى عصر خود را نخوانده است .
آيت و معجزهاى كه خداوند بر آخرين پيامبرش فرستاد از نوع كتاب و نوشته است ، از نوع سخن است ، از نوع فكر و احساس است ، با عقل و با فكر و با دل و ضمير سر و كار دارد . اين كتاب قرنهاست كه قدرت خارق العادهء معنوى خود را نشان داده و نشان مىدهد ، روزگار نمىتواند آن را كهنه كند ، ميليونها ميليون دل را به سوى خود كشيده و مىكشد ، نيروى حياتى در آن موج مىزند ، چه عقلهاى مفكّرى را به انديشه و تدبّر واداشته و چه دلهايى را لبريز از ايمان و ذوق و شوق معنوى كرده و چه مرغان سحر و شبزندهدارانى را غذاى روحى شده و چه اشكها را از عشق به خدا و خوف از خدا در نيمههاى شب بر گونهها جارى ساخته است و چه ملّتهاى اسير و به زنجير كشيده را از چنگال ظلم و استبداد نجات داده است .
هامش
( 1 ) . عيون اخبار الرّضا ( چاپ سنگى ) ، ص 94 .