يك متن باشد ، خواه آنكه آن متن از رو خوانده شود يا از بر ؛ مثلًا خواندن قرآن ، قرائت و تلاوت است ، خواه از روى مصحف خوانده شود و يا از حفظ ؛ با يك تفاوت ميان خود اين دو كلمه : تلاوت اختصاص دارد به خواندن متنى كه مقدّس باشد ، ولى قرائت اعمّ است از قرائت آيات مقدّس و چيز ديگر . مثلًا صحيح است گفته شود « گلستان سعدى را قرائت كردم » ، امّا صحيح نيست گفته شود « گلستان سعدى را تلاوت كردم » .
و در هر حال ، اينكه آن متن از بر خوانده شود يا از رو ، نه در مفهوم قرائت دخالت دارد و نه در مفهوم تلاوت . علىهذا آيهء فوق الذكر جز اين نمىگويد كه پيغمبر آيات قرآن را كه بر صفحاتى نوشته شده است براى مردم تلاوت مىكند .
اساساً چه احتياجى هست كه پيغمبر هنگام تلاوت آيات قرآن ، از رو بخواند ؟
قرآن را صدها نفر از مسلمانان حفظ بودند ؛ آيا خود پيغمبر از حفظ نبود و نيازمند بود از رو بخواند ؟ خداوند حفظ او را خصوصاً تضمين كرده بود
( سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى )
( 1 ) .
مجموعاً معلوم شد كه از آيات قرآن به هيچ وجه استفاده نمىشود كه رسول خدا مىخوانده و يا مىنوشته است ؛ عكس آن استفاده مىشود ؛ و فرضاً استفاده شود كه آن حضرت مىخوانده و مىنوشته است ، تازه مربوط به دورهء رسالت است و حال آنكه مدّعاى مشار اليه اين است كه رسول خدا قبل از رسالت مىخوانده و مىنوشته است .
3 تواريخ و احاديث
آقاى دكتر سيّد عبد اللّطيف مدّعى است كه از تواريخ و احاديث نيز مىتوان استفاده كرد كه رسول خدا ، هم مىخوانده و هم مىنوشته است . به دو جريان استناد مىكند :
مىگويد :
هامش
( 1 ) . اعلى / 6 .