سهيل بن عمرو نمايندهء قريش اعتراض كرد و گفت اين شعار شماست و ما با آن آشنايى نداريم ؛ بنويسيد « بسمك اللّهمّ » . رسول اكرم موافقت كرد و به على فرمود اين طور بنويس . بعد فرمود بنويس اين قراردادى است كه ميان محمّد رسول اللّه و قريش منعقد مىگردد . نمايندهء قريش اعتراض كرد و گفت ما تو را رسول اللّه نمىدانيم ، فقط پيروان تو ، تو را رسول اللّه مىدانند ؛ ما اگر تو را رسول اللّه مىدانستيم با تو نمىجنگيديم و مانع ورود تو به مكّه هم نمىشديم ؛ اسم خود و اسم پدرت را بنويس . رسول اكرم فرمود شما مرا چه رسول اللّه بدانيد و چه ندانيد من رسول اللّهام .
سپس به على فرمان داد كه بنويس : « اين پيمانى است كه ميان محمّد بن عبد اللّه و مردم قريش منعقد مىشود » .
اينجا بود كه مسلمانان سخت برآشفتند ؛ و هم از اين به بعد است كه نقلهاى تاريخى در بعضى خصوصيّات با هم اختلاف دارد .
از سيرهء ابن هشام و صحيح بخارى « باب الشّروط في الجهاد و المصالحة مع اهل الحرب » ( 1 ) . بر مىآيد كه اين اعتراض قبل از نوشتن كلمهء « رسول اللّه » صورت گرفت و همان وقت رسول اكرم موافقت فرمود كه به جاى « محمّد رسول اللّه » ، « محمّد بن عبد اللّه » نوشته شود . ولى از بيشتر نقلها بر مىآيد كه اين اعتراض وقتى صورت گرفت كه على ( عليه السّلام ) اين كلمه را نوشته بود و پيغمبر از على ( عليه السّلام ) خواست كه اين كلمه را محو كند و على از اينكه با دست خود آن كلمهء مبارك را محو كند معذرت خواست .
در اينجا باز نقلها مختلف مىشود : روايات شيعه اتّفاق دارند كه پس از امتناع على ( عليه السّلام ) از اينكه به دست خود اين كلمهء مبارك را محو كند ، پيغمبر خود محو كرد و سپس على ( عليه السّلام ) نوشت « محمّد بن عبد اللّه » . در بعضى از اين روايات و همچنين در بعضى روايات اهل سنّت تصريح دارد كه پيغمبر از على ( عليه السّلام ) خواست كه كلمه را نشان دهد و گفت دست مرا روى كلمه بگذار تا خودم محو كنم .
على ( عليه السّلام ) چنين كرد . پيغمبر خودش با دست خود كلمهء « رسول اللّه » را محو كرد و آنگاه على ( عليه السّلام ) به جاى آن نوشت « بن عبد اللّه » . پس نويسنده على ( عليه السّلام ) بوده نه پيغمبر ، بلكه طبق اين نقلها كه هم از طريق شيعه است و هم از
هامش
( 1 ) . ج 3 / ص 242 .