صورت تجسّميافتهء حاضرشدهء عمل انسان در آن جهان به منزلهء جزئى از وجود انسان است و جدا شدنى نيست .
2 .
وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً
( 1 ) .
هر عملى كه در دنيا انجام دادهاند در آنجا حاضر مىبينند .
مفاد اين آيه عينا مفاد آيهء پيشين است .
3 .
يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتاتاً لِيُرَوْا أَعْمالَهُمْ . فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ . وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ
( 2 ) .
در اين روز مردم بيرون مىآيند براى آنكه ( در نمايشگاه عمل ) اعمالشان به آنها ارائه شود . پس هر كس به وزن يك ذرّه كار خير انجام دهد آن را در قيامت مىبيند و هر كس كه به وزن يك ذرّه كار بد انجام دهد نيز آن را در آنجا مىبيند .
انسان باقى و جاويد است . اعمال و آثار انسان نيز باقى و مضبوط و جاويد است و انسان در جهان ديگر با اعمال و اخلاق و مكتسبات خود در اين دنيا زندگى مىكند .
اين مكتسبات و اعمال ، سرمايههاى خوب و يا بد و مصاحبان نيك يا زشت هميشگى انسان در جهان جاويد است .
امّا حديثها :
1 . گروهى از مسلمانان از راه دور به حضور رسول خدا مشرّف شده بودند ، ضمن سخنان خود از ايشان تقاضاى يك سلسله اندرز كردند . رسول اكرم چند جمله فرمود كه يكى از آنها اين است :
« از هم اكنون رفيقان و مصاحبان و معاشران خوبى براى خود در جهان ديگر انتخاب كنيد كه در آن جهان ، همراه و مصاحب زندهء هر كس همانا اعمال و رفتارهاى تجسّميافتهء خود اوست . » ( 3 )
هامش
( 1 ) . كهف / 49 .
( 2 ) . زلزال / 6 - 8 .
( 3 ) . [ در نسخهء دستنويس استاد شهيد كه براى چاپ داده بودند ، در اينجا تذكّر داده شد كه گويا حديث يا حديثهاى