و براى اينكه بداند چگونه بايد باشد ، بايد خلقها و خويهاى انسانى را بشناسد و خودش را بر اساس آن خلقها و خويها بسازد .
و براى آنكه بداند چه بايد بكند ، بايد يك سلسله مقرّرات و احكام فردى و اجتماعى را گردن نهد .
انسان قرآن علاوه بر همهء اينها بايد به يك سلسله موجودات نامحسوس و غير مرئى ، و به تعبير خود قرآن « غيب » ، به عنوان مظاهر و مجارى ارادهء الهى در نظام هستى ايمان بياورد ، و هم بايد بداند كه خداوند متعال در هيچ زمانى بشر را كه به هدايت آسمانى نياز داشته است ، مهمل نگذاشته و يك عدّه افراد نخبه كه پيامبران خدا و راهنمايان بشر بودهاند ، از طرف خداوند مبعوث شده و پيام الهى را رساندهاند .
انسان قرآن به طبيعت به عنوان « آيت » و به تاريخ به عنوان يك « آزمايشگاه » واقعى كه درستى تعليمات پيامبران را مىرساند ، نظر مىافكند .
آرى ، انسان قرآن چنين است و مسائلى كه در قرآن براى انسان طرح شده اينها بعلاوهء برخى مسائل ديگر است .
موضوعات قرآنى
موضوعاتى كه در قرآن طرح شده زياد است و نمىتوان به طور جزئى بر شمرد ، ولى در يك نگاه اجمالى اين مسائل به چشم مىخورد :
1 . خدا ، ذات ، صفات و يگانگى او و آنچه بايد خدا را از آنها منزّه بدانيم و آنچه بايد خدا را به آنها متّصف بدانيم ( صفات سلبيّه و ثبوتيّه ) .
2 . معاد ، رستاخيز و حشر اموات ، مراحل بين مرگ تا قيامت ( برزخ ) .
3 . ملائكه ، وسائط فيض و نيروهاى آگاه به خود و به آفرينندهء خود و مجرى اوامر الهى .
4 . پيامبران ، يا انسانهايى كه وحى الهى را در ضمير خود دريافت كرده و به انسانهاى ديگر ابلاغ كردهاند .
5 . ترغيب و تحريض براى ايمان به خدا ، به معاد ، به ملائكه و پيامبران و كتب آسمانى .
6 . خلقت آسمانها ، زمين ، كوهها ، درياها ، گياهان ، حيوانات ، ابر ، باد ، باران ،