مخالفان سرسخت پيامبر از هيچ معارضهاى با پيغمبر براى تضعيف و مغلوب كردنش مضايقه نكردند و تنها كارى كه به آن دست نزدند - زيرا صد در صد نااميد بودند - همان بود كه پيغمبر مكرّر پيشنهاد مىكرد و خود قرآن هم تصريح كرده است ، يعنى آوردن لا اقل يك سوره ( و لو سورهاى يك سطرى مانند قل هو اللّه و سورهء انّا اعطيناك الكوثر ) مانند قرآن .
جنبههاى اعجاز قرآن
قرآن از جنبههاى مختلف معجزه است ، يعنى فوق بشرى است . در اينجا به اجمال اشاره مىكنيم . از نظر كلّى اعجاز قرآن از دو جهت است : لفظى و معنوى .
اعجاز لفظى قرآن مربوط مىشود به مقولهء زيبايى ، و اعجاز معنوى آن به مقولهء علمى . پس اعجاز قرآن يكى از جنبهء زيبايى و هنرى است و ديگر از جنبهء فكرى و علمى . هر يك از اين دو جنبه - خصوصا جنبهء علمى - به نوبهء خود داراى چند جهت است ( 1 ) .
الفاظ قرآن
سبك قرآن نه شعر است و نه نثر . امّا شعر نيست براى اينكه وزن و قافيه ندارد .
بعلاوه ، شعر معمولا با نوعى تخيّل كه تخيّل شاعرانه ناميده مىشود همراه است . قوام شعر به مبالغه و اغراق است كه نوعى كذب است . در قرآن تخيّلات شعرى و تشبيههاى خيالى وجود ندارد . در عين حال نثر معمولى هم نيست ، زيرا از نوعى انسجام و آهنگ و موسيقى برخوردار است كه در هيچ سخن نثرى تاكنون ديده نشده است . مسلمين همواره قرآن را با آهنگهاى مخصوص تلاوت كرده و مىكنند كه مخصوص قرآن است .
در دستورهاى دينى رسيده است كه قرآن را با آهنگ خوش بخوانيد . ائمّهء اطهار
هامش
( 1 ) . اخيرا بعضى از دانشمندان مصرى و ايرانى ، مدّعى نوعى اعجاز در قرآن از جنبهء « فنّى » ، يعنى نظام مخصوص در هندسهء حروف و كلمات ، و منحنى مخصوص در بالا رفتن تدريجى سطح آيات نازله [ شدهاند . ] رجوع شود به كتاب سير تحوّل قرآن و مقالهء « قرآن و كامپيوتر » در نشريّهء فلق ، شمارهء اوّل ، نشريّهء دانشجويان دانشكدهء ادبيّات .