تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 162

مساهمون:

ص١٦٢
صورتى ذهنى از اتّصال با واقعيّت ، ديگر خطا و اشتباه معنى ندارد . پيامبران الهى از درون خود با واقعيّت هستى ارتباط و اتّصال دارند . در متن واقعيّت ، اشتباه فرض نمىشود ، مثلا اگر ما صد دانه تسبيح را در ظرفى بريزيم و باز صد دانهء ديگر را ، و اين عمل را صد بار تكرار كنيم ، ممكن است ذهن ما اشتباه كند و خيال كند اين عمل نود و نه بار و يا صد و يك بار تكرار شده است ، امّا محال است كه خود واقعيّت اشتباه كند و با اينكه عمل بالا صد بار تكرار شده است مجموع دانه‌ها كمتر يا بيشتر بشود . انسانهايى كه از نظر آگاهيها در متن جريان واقعيّت قرار مىگيرند و با بن هستى و ريشهء وجود و جريانها متّصل و يكى مىشوند ، ديگر از هرگونه اشتباه مصون و معصوم خواهند بود .

تفاوت پيامبران و نوابغ

از همين جا مىتوان به تفاوت پيامبران و نوابغ پىبرد . نوابغ افرادى هستند كه نيروى فكر و تعقّل و حسابگرى قوى دارند ، يعنى از راه حواسّ خود با اشياء تماس مىگيرند و با نيروى حسابگر عقل خود بر روى فراورده‌هاى ذهنى خود كار مىكنند و به نتيجه مىرسند و احيانا خطا مىكنند . پيامبران الهى علاوه بر برخوردارى از نيروى خرد و انديشه و حسابگريهاى ذهنى ، به نيروى ديگرى به نام وحى مجهّزند و نوابغ از اين نيرو بىبهره‌اند و به همين جهت به هيچ وجه نتوان پيامبران را با نوابغ مقايسه كرد ، زيرا مقايسه هنگامى صحيح است كه كار هر دو گروه از يك نوع و از يك سنخ باشد ، امّا از آنجا كه از دو نوع و دو سنخ است مقايسه غلط است . مثلا صحيح است كه قوّهء بينايى و يا قوّهء شنوايى و يا قوّهء فكر دو نفر را با هم مقايسه كنيم ، امّا صحيح نيست كه قوّهء بينايى يك نفر را با قوّهء شنوايى يك نفر ديگر مقايسه كنيم و بگوييم كداميك قوىتر است . نبوغ نوابغ مربوط است به نيروى تفكّر و انديشهء بشرى ، و فوق العادگى پيامبران مربوط است به نيروى ديگرى به نام وحى و اتّصال به مبدأ هستى ، و لهذا قياس گرفتن آنها با يكديگر غلط است .