الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ
( 1 ) .
آنان كه چون قدرت آنها را در زمين مستقر سازيم ، نماز را ( كه مظهر و آيينهء پيوند آنها با خداست ) به پا مىدارند و زكات را ( كه مظهر و سمبل و وسيلهء كمك به خلق خداست ) ادا مىكنند و امر به معروف و نهى از منكر مىنمايند ( يعنى در اشاعهء خوبيها و ازالهء بديها كوشش مىكنند ) ، و البتّه عاقبت و سرانجام به دست خداست .
يعنى آنها به هر حال در انجام وظيفهء خود كوشا مىباشند ، امّا به نتيجه رسيدن و نرسيدن به طور قطع ، امرى است كه تابع يك سلسله شرايط و مصالح است كه به دست خداست .
ايضاً در همان آيات سورهء قصص چنين آمده بود : « مىخواهيم . . . آنها را پيشواى ديگران قرار دهيم » . اكنون آيهاى از قرآن ذكر مىكنيم كه در آنجا روشن مىكند كه بر حسب سنّت الهى چه قومى صلاحيّت پيشوايى دارند . در سورهء الم سجده مىفرمايد :
وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمَّا صَبَرُوا وَ كانُوا بِآياتِنا يُوقِنُونَ
( 2 ) .
ما از ميان آنها ( قومى كه تحت فشار و شكنجه بودند ) پيشوايانى قرار داديم كه به فرمان ما ديگران را رهبرى مىكنند ، بدين جهت كه مقاومت كردند و سرسختى نشان دادند و تسليم نشدند ، و ديگر اينكه به آيات ما و وعدههاى بر حقّ ما و سنن و نواميس ما يقين داشتند .
قرآن كريم در جاى ديگر مىفرمايد :
فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِينَ عَلَى الْقاعِدِينَ أَجْراً عَظِيماً
( 3 ) .
خداوند مجاهدان و پيكار كنندگان و به پا خاستگان را بر نشستگان ، به اجر و پاداش عظيمى برترى داده است .
در جاى ديگر مىفرمايد :
هامش
( 1 ) . حجّ / 41 .
( 2 ) . الم سجده / 24 .
( 3 ) . نساء / 95 .