« و آن نامه كه به ابراهيم بن عبده درباره وكالتش از جانب من ، براى اخذ حقوق متعلق به من از شيعيانم ، به دو و اصل شده است ، آرى ! آن نامه با خطّ من است ؛ من ابراهيم بن عبده را براى ايشان ( اهالى بيهق و نيشابور ) در ديارشان منصوب كردم ، و بطلان در اين امر راه ندارد . پس حقّ تقواى الهى را مراعات كنند و حقوق مرا به او تحويل دهند . و من او را در تصرّف در اين اموال ( به نحوى كه صلاح بداند ) مجاز كردهام ؛ و خداوند او را موفّق گرداند ، و او را از كوتاهى و تقصير در انجام وظايف با رحمت خويش مصون دارد ؛ و بدينوسيله بر او منّت گذارد » . 0958712 خ 0 587 خ
در بخش ديگرى از توقيعى كه امام عسكرى عليه السّلام در معرفى « ابراهيم بن عبده » براى « اسحاق بن اسماعيل نيشابورى » ارسال نمودند ، آمده كه : « ابراهيم بن عبده » مىبايست بر طبق نامهاى كه توسط « محمد بن موسى نيشابورى » براى وى فرستاده شده ، عمل نمايد ؛ و « اسحاق بن اسماعيل » مأمور ابلاغ اين پيام به « ابراهيم بن عبده » شده است . در ادامه نيز آمده كه همه شيعيان آن نواحى بايد حقوق شرعى را به « ابراهيم بن عبده » و وى نيز آن را به « رازى » ، و يا هر كس كه « رازى » معرفى كند ، تحويل دهد . به احتمال برخى رجاليان ، 1958712 خ 0 588 خ مراد از « رازى » در اين عبارت ، « احمد بن اسحاق رازى » است ؛ گرچه « ابو الحسين محمد بن جعفر اسدى » نيز لقب « رازى » داشته ، ولى با توجه به عصر وكالت وى ، كه مربوط به دوران سفير دوم و سوم است ، بعيد مىنمايد كه او در عصر امام عسكرى عليه السّلام نيز عهدهدار مقام وكالت بوده باشد ! از اينرو ، احتمال ياد شده در مورد « احمد بن اسحاق رازى » تقويت مىشود ؛ چرا كه وى ، به نقل شيخ طوسى ، جزو اصحاب امام هادى عليه السّلام بوده است . 2958712 خ 0 589 خ بدينترتيب ، مشخص شد كه « ابراهيم بن عبده » وكيل سرشناس امام عسكرى عليه السّلام در نيشابور و اطراف آن بوده ، و ساير وكلاى اين ناحيه مىبايست با وى در ارتباط مىبودند ؛ و او نيز ارتباط خود را با « رازى » وكيل رى ، محفوظ دارد .
درباره اينكه « ابراهيم بن عبده » تا چه زمانى در قيد حيات بوده ، با استفاده از روايت كلينى ، 3958712 خ 0 590 خ طوسى ، 4958712 خ 0 591 خ مفيد ، 5958712 خ 0 592 خ طبرسى 6958712 خ 0 593 خ و اربلى 7958712 خ 0 594 خ مىتوان بقاى وى تا عصر غيبت و تشرفش به محضر امام عصر عليه السّلام ، و طبيعتا وكلتش براى ناحيه مقدّسه را استنباط نمود . در اين روايت ، از خادمه « ابراهيم بن عبده » نقل شده كه گفته : « همراه ابراهيم بن عبده در كنار كوه صفا ايستاده بودم كه حضرت صاحب الامر ( عجل الله تعالى فرجه ) آمده و ايستاد و كتاب مناسك ابراهيم بن عبده را گرفت و احاديثى به وى باز گفت ! »
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 567
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٥٦٧