او منصوب گشت ) ظهور در آن دارد كه شروع دوران وكالت وى از عصر امام جواد عليه السّلام بوده است . هرچند اين احتمال ضعيفى نيز در ميان است كه چه بسا با مرگ « يحيى بن ابى عمران » ، محدوده وكالت « ابراهيم بن محمد » بسط و توسعه يافته باشد .
وكالت وى براى امام جواد عليه السّلام ، علاوه بر آنكه در نقل ياد شده درباره « يحيى بن ابى عمران » ، مورد تصريح واقع شده ، از روايات كشّى نيز قابل استفاده است . كشّى طى روايتى ، به نقل از « ابراهيم بن محمد همدانى » چنين آورده :
« . . . و به من نوشت : كتاب و اصل شد ، خداوند از تو بپذيرد و از آنان ( پرداخت كنندگان ) راضى بوده و آنان را در دنيا و آخرت با ما محشور فرمايد . مقدارى دينار و لباس برايت فرستادم . خداوند به اينها و همه نعمتهايش بر تو بركت عطا فرمايد . و به نضر نوشتم كه متعرض تو نشود ؛ و ضمن اعلام جايگاه تو در نزد خودم ، از وى خواستم بر خلاف مطلوب تو عمل نكند . به ايّوب نيز همين چيزها را نوشتم و به مواليان خود در همدان نيز نامهاى نوشته و دستور دادم مطيع تو بوده و زير فرمان تو عمل كنند . و نوشتم كه وكيلى جز تو ندارم » . 1448712 خ 0 450 خ
البته در اين روايت مشخص نشده كه نويسنده اين نامه كدام امام بوده است ؛ لذا برخى با توجه به معاصرت « ايّوب بن نوح » با سه امام رضا و جواد و هادى عليهم السّلام ، احتمال هر يك از سه امام را منتفى ندانستهاند . 2448712 خ 0 451 خ گرچه به قرينه نقل كشّى قبل از اين نقل ، كه در آن به نامه امام جواد عليه السّلام به « ابراهيم بن محمد » اشاره شده ، مىتوان حدس زد كه نويسنده اين نامه نيز آن حضرت بوده است . در نامه مزبور ، وى به امام جواد عليه السّلام از ايذا و اذيت فردى به نام « سميع » شكوه مىكند و آن جناب در پاسخ چنين مىنويسد :
« خداوند در يارى تو نسبت به آنكه بر تو ظلم روا داشته است ، تعجيل فرمايد ؛ و تو را در قبال تعدّى او كفايت نمايد ؛ و بر تو بشارت باد يارى نزديك خدا و اجر اخروى او ! و حمد خداى بسيار گوى » . 3448712 خ 0 452 خ
وكالت وى براى امام هادى عليه السّلام نيز از روايت كشّى به خوبى قابل استفاده است . بنا به نقل وى ، « ابراهيم بن محمد » ضمن نامهاى به امام هادى عليه السّلام در سال 248 ق ، كه آن را به وسيله فرزندش جعفر ارسال نمود ، از آن جناب درباره اختلاف بين « على بن جعفر همانى » و « فارس بن حاتم قزوينى » استفسار نمود و اينكه وى در امور مربوط به وكالت
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 527
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٥٢٧