پس از آنكه دوران بلند مدت سفارت دومين سفير در سال 305 ق . به پايان رسيد ، وى در آخرين روزها و لحظات زندگى ، در جمع تعدادى از وكلاى برجسته بغداد ، يكى از دستياران خود به نام حسين بن روح نوبختى را به جانشينى نصب نمود . وى گرچه در جمع ده وكيل بغداد كه به عنوان دستيار سفير دوم به فعاليت مشغول بودند ، نزديكترين فرد به سفير نبود ، ولى شايستگىهاى منحصر به فردى داشت . 4305712 خ 0 107 خ
به روايت ذهبى ، ابن روح پس از وفات سفير دوم در سال 305 ق . به مقرّ سازمان وكالت ( دار النيابه ) رفت و در آنجا ، شخصيتهاى اماميه همچون « ذكاء » ، خادم سفير دوم ، را ديدار كرد . ذكاء چيزهايى را كه مولايش به او سپرده بود ، يعنى عصاى دست و صندوق خزانه كه مهرهاى امام هم در آن قرار داشت را آماده ساخته و به ابن روح تقديم داشت . سپس ابن روح همراه ديگر وكلا به منزل « محمد بن على شلمغانى » ، دستيار نزديك خود كه بعدها مخالفش شد ، رفتند . 5305712 خ 0 108 خ
شواهدى وجود دارد كه ده نفر وكيل بغداد در عصر سفير دوم ، فعاليتهاى خود را همچنان زير نظر سفير سوم ادامه دادند . در ميان آنان ، اسامى : جعفر بن احمد بن متّيل ، ابو عبد اللّه كاتب ، حسن وجناء ، محمد بن همام ، اسماعيل بن اسحاق نوبختى ، احمد بن متّيل ، محمد اسود و مدائنى به چشم مىخورد . علاوه بر اينها ، اسامى شلمغانى و احمد بن ابراهيم نوبختى نيز در ميان وكلاى بغداد ديده مىشود . فرد اخير ، راوى احاديث و همسر امّ كلثوم ، دختر سفير دوم بود و ابن روح وى را به عنوان دبير خاص خود به خدمت گرفت . 6305712 خ 0 109 خ
ابن روح ، وكيل خود ، شلمغانى را ناظر بر فعاليتهاى مخفى اماميه در ميان مردم بنى بسطام در بغداد كرد . 7305712 خ 0 110 خ همچنين او را واسطه بين خود و ابو جعفر زجوزجى و احمد بن محمد بن سليمان رازى ، وكلاى كوفه ، قرار داد . 8305712 خ 0 111 خ شلمغانى تا سال 312 ق بر كار وكلاى بغداد و كوفه نظارت داشت . در اين سال پس از آنكه وى راه انحراف را در پيش گرفت و معتقد به عقيده حلول شد ، از سوى ابن روح معزول و مطرود گرديد . 9305712 خ 0 112 خ
ابو عبد اللّه حسن وجناء ، يكى ديگر از ده وكيل بغداد ، فعاليتهاى خود را علاوه بر بغداد در نصيبين و موصل نيز انجام مىداد . از جمله اقدامات او ، سعى وى در متقاعد كردن محمد بن فضل موصلى براى پذيرش نيابت سفير سوم بود . وى موصلى را به بغداد آورد تا از نزديك امور خارق عادت را به دست ابن روح مشاهده كند . 0405712 خ 0 113 خ
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 92
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٩٢