يكى از كسانى كه به وكالت او در منطقه كوفه در عصر امام كاظم عليه السّلام تصريح شده است « حيّان سرّاج » است . وى به همراه وكيلى ديگر در كوفه كه به احتمال ، « على بن ابى حمزه بطائنى » يا « زياد بن مروان قندى » بوده 7694712 خ 0 41 خ اموالى را كه اشاعثه به عنوان زكات اموالشان به آنان پرداخت نمودند ، تصرف كردند ؛ و اين زمانى بود كه امام كاظم عليه السّلام در حبس به سر مىبرد . اينان پس از شهادت آن حضرت ، امامت امام رضا عليه السّلام را انكار نمودند و بدينترتيب مذهب وقف را پايهريزى كردند . 8694712 خ 0 42 خ فعاليت على بن ابى حمزه در كوفه همچنان ادامه داشت تا آنكه خبر مرگ وى را كوفيان ، طى نامهاى به اطلاع امام رضا عليه السّلام رساندند . 9694712 خ 0 43 خ همينطور « عثمان بن عيسى رواسى » كه در عصر امام كاظم عليه السّلام در مصر به وكالت مشغول بود ، پس از رحلت آن جناب در كوفه سكنى گزيد و در حمير از دنيا رفت . 0794712 خ 0 44 خ اين روايات در مجموع ، نشانگر وجود زمينههاى مناسب براى فعاليت آنان در كوفه مىباشد .
« صفوان بن يحيى » نيز كه به تصريح نجاشى ، وكيل امام رضا عليه السّلام و امام جواد عليه السّلام بوده است با توجه به كوفى بودنش و سكونتش در آنجا ، بايستى در اين ناحيه به وكالت مشغول بوده باشد . 1794712 خ 0 45 خ
امام هادى عليه السّلام « ايوب بن نوح بن درّاج » را به عنوان وكيل خود در كوفه و نواحى اطراف تعيين نمود . 2794712 خ 0 46 خ طبق نقلى ، وى از اذيت جعفر بن عبد الواحد ، قاضى كوفه ، به امام هادى عليه السّلام شكايت نمود و حضرت در پاسخ فرمود : « تا دو ماه ديگر شرّش بر طرف مىشود » ؛ و دو ماه بعد وى از قضاوت كوفه عزل شد . 3794712 خ 0 47 خ بنابه تصريح نجاشى ، پدر او يعنى نوح بن درّاج ، از جانب حاكميت عباسى مدتى به عنوان قاضى كوفه ، مشغول فعاليت بوده است . 4794712 خ 0 48 خ امام هادى عليه السّلام طى نامهاى مشترك ، خطاب به ايوب بن نوح و ابو على بن راشد ( وكيل ناحيه بغداد و مدائن و نواحى مجاور ) در جهت حفظ و تحكيم سازمان وكالت ، توصيههاى مهمى براى رعايت نظم و هماهنگى در امور مطرح فرمودند . 5794712 خ 0 49 خ
پس از انتقال امام هادى عليه السّلام از مدينه به سامرّا به امر متوكل عباسى ، كوفه كه در اين زمان ، نزديك دو قرن بود كه مركز شيعيان عراق محسوب مىشد ، به سبب نزديكى به سامرّا ، پيوسته مطلع بود كه در حلقه مقرّبان و نزديكان پيشگاه رفيع امامت چه مىگذرد .
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 81
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٨١