تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 388

مساهمون:

ص٣٨٨
در آستانه عصر غيبت صغرا و در همين عصر ، با توجه به حسّاس‌تر شدن شرايط ، حفظ دست‌آوردهاى تشيّع و ثمرات فعاليت سازمان وكالت ، رعايت احتياط بيش‌ترى را از جانب وكلا طلب مىكرد . امام عسكرى عليه السّلام وكلاى خود را به رعايت اصول پنهان‌كارى عادت داده بود و بر روى آن تأكيد فراوان داشت . باب آن جناب در قالب شغل روغن فروشى فعاليت‌هاى مهم وكالت و بابيّت را به انجام مىرسانيد . 5186712 خ 0 72 خ ارتباط وى با امام عليه السّلام و حمل اموال و وجوه شرعى و نامه‌ها ، به وسيله ظروف روغن يا چيزهاى مشابه صورت مىگرفت . واسطه‌هايى نيز كه در اين ميان نقش رابط بين وى و امام عليه السّلام را عهده‌دار بودند مىبايست نهايت رازدارى و پنهان‌كارى را اعمال نمايند . « داوود بن اسود » كه از جمله اين واسطه‌ها است ، از سوى امام عسكرى عليه السّلام مأمور شد كه قطعه چوب مدوّرى را كه حاوى نامه‌هاى شيعيان و پاسخ امام عليه السّلام به آنها بود ، بدون آن‌كه خود از محتواى آن مطّلع باشد به « عثمان بن سعيد » برساند ؛ ولى بىاحتياطى وى در راه باعث شكستن چوب و بيرون ريختن نامه‌ها شد ! از اين رو به سبب اين بىاحتياطى مورد مؤاخذه امام عليه السّلام قرار گرفت . 6186712 خ 0 73 خ اين مؤاخذه نشان مىدهد كه انتظار ائمه عليهم السّلام ، حتى از خدمت‌گزاران جزئى سازمان وكالت نيز ، رعايت نهايت احتياط بوده است . در عصر غيبت صغرا ، علاوه بر باب‌هاى امام دوازدهم عليه السّلام ، كه در حدّ اعلاى رازدارى و نهان‌كارى قرار داشتند ، وكلاى ديگرى كه در خدمت سازمان وكالت بودند ، نيز بر همين اسلوب و روش عمل مىكردند . آنان غالبا از امام دوازدهم عليه السّلام با الفاظ كنايى ياد مىكردند ، چرا كه ذكر نام آن جناب ممنوع و خطرساز بود . به گفته شيخ مفيد ، يكى از اين الفاظ كنايى ، واژه « غريم » بود . 7186712 خ 0 74 خ « محمد بن صالح همدانى » از وكلاى اين عصر ، از كسانى است كه اين واژه را به كار برده است . وى پس از مرگ پدرش ، كه او نيز از وكلاى ناحيه مقدّسه بوده است ، به وكالت منصوب ، و مأمور استرداد بعضى از اموال متعلق به ناحيه مقدّسه گرديد ؛ و در اين راستا از سلاح تقيّه نيز به خوبى بهره گرفت . جريانى كه در پى مىآيد ، مضمون روايتى است كه از وى در اين زمينه نقل شده است : « پس از مرگ پدرم و انتقال مقام وكالت به من ، سفته‌هايى از مال غريم ( صاحب الامر عليه السّلام ) نزد مردم بود . من ضمن نامه‌اى به ناحيه مقدّسه ، در اين باره كسب تكليف نمودم . پاسخ
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 388 | محمدرضا جبارى