و حدود آنها ، و بالاخره ، ميزان حساسيت امامان عليهم السّلام ، نسبت به پرداخت وجوه شرعى توسط شيعيان .
5 . 1 . 1 . 1 . هدف اصلى امامان شيعه عليهم السّلام از دريافت وجوه شرعى
در آغاز مباحث مربوط به نقش مالى سازمان وكالت ، به جا است . اين سؤال اساسى با عنايت به قرآن و روايات پاسخ داده شود كه : هدف و انگيزه اصلى امامان معصوم عليهم السّلام از اخذ وجوه شرعى از شيعيان چه بوده است ؟ به خصوص با توجه به تأكيدات بليغ آنان در برهههايى از زمان ، بر اهتمام شيعيان به اين امر ، و نيز با توجه به اينكه امامان شيعه عليهم السّلام متّصل به درياهاى بىكران رحمت الهى و مطلع از ذخاير عظيم مادّى بودند . چه چيز موجب مىشد كه ائمه عليهم السّلام وكلا را براى اخذ وجوه شرعى نصب ، و در صورت اهمال برخى از شيعيان نسبت به انجام اين واجب الهى ، آنان را مورد نكوهش شديد قرار دهند ؟
پاسخ به اين سؤال ، نيازمند بيان نكتهاى است و آن اينكه : چنانكه گفتيم ، امامان شيعه عليهم السّلام به ذخاير عظيم مادّى متصل بودند ؛ ذخايرى كه در صورت اراده و وجود مصلحت ، مىتوانستند از آن بهره گرفته و نياز خود را مرتفع سازند . ما قبلا نمونههايى را ذكر كرديم كه ائمه عليهم السّلام بخشى از خزاين عظيم الهى را كه در اختيار داشتند ، به بعضى از شيعيان نشان دادهاند . از اين رو ، نياز امامان عليهم السّلام به وجوه شرعى و غير آن ، نيازى ظاهرى بود . بىنيازى امامان عليهم السّلام به اين اموال در بعضى از روايات با صراحت از زبان خود امامان معصوم عليهم السّلام بيان شده است . كلينى روايتى را از امام صادق عليه السّلام بدين مضمون نقل كرده ، كه فرمود : « هر آنكس كه گمان كند امام نسبت به آنچه در دستان مردمان است ، نيازمند مىباشد ، به كفر گراييده است ؛ چرا كه اين مردم هستند كه نيازمند آنند كه امام براى تطهير و تزكيهشان اموال آنان را بپذيرد . . . » . 9236712 خ 0 2 خ
از سوى ديگر ، از آنجا كه امامان شيعه عليهم السّلام به عمل بر طبق علل و اسباب عادى بنا داشته ، و جز در صورت ضرورت ، به بهرهگيرى از خوارق عادات روى نمىآوردند ؛ از اين رو با وجود اتصالشان به منابع غيبى ، اقدام به اخذ وجوه شرعى مىنمودند .
نكته ديگر آنكه ، هدف ايشان از اخذ وجوه شرعى ، به ظاهر تأمين مالى سازمان