خلّف جماعة من ثقاتة ممّن يروى عنه الحلال و الحرام و يؤدّى كتب شيعتهم و اموالهم و يخرجون الجوابات » . 8236712 خ 0 1 خ با توجه به اين سخن ، مىتوان نقشهاى مالى ، ارتباطى ، علمى و ارشادى را براى وكلاى برجسته سازمان وكالت ، انكارناپذير تلقّى نمود .
و آخرين نكته آنكه ، بايستى دوره عصر غيبت صغرا و وظايف نوّاب اربعه را متمايز از دورههاى پيشين لحاظ نماييم . در عصر غيبت صغرا ، مسئوليت نوّاب اربعه به سبب غيبت امام عليه السّلام ، به مراتب فراتر از مسئوليت يك وكيل در يك ناحيه محدود و دورافتاده در اعصار پيشين بوده است .
با توجه به نكات ياد شده ، مىتوان مجموع وظايف ، شؤون و مسئوليتهاى سازمان وكالت در طول دو قرن فعاليتش را در هفت مقوله طرح نمود :
نقش مالى ، نقش ارتباطى ، نقش امنيتى ، نقش دينى و ارشادى ، نقش علمى و فرهنگى ، نقش اجتماعى و خدماتى و نقش سياسى و مبارزاتى .
با توجه به اهميت زياد نقش مالى در سازمان وكالت ، و گستردگى مباحث مربوط به آن ، ابتدا به بررسى اين نقش و ابعاد مختلف آن مىپردازيم :
5 . 1 . نقش مالى
در بررسى مهمترين نقش سازمان وكالت ، يعنى نقش مالى آن ، مىتوان اين نقش را در چهار زمينه تصوير نمود : اخذ و تحويل وجوه شرعى و هدايا ، رسيدگى به امور موقوفات ، استرداد اموال سازمان از غاصبان ، توزيع و مصرف اموال .
5 . 1 . 1 . دريافت و تحويل وجوه شرعى و هدايا
وظيفه اخذ و جمع وجوه شرعى و هداياى شيعيان ، و ارسال و تحويل آنها به حضور مقدّس ائمه معصومين عليهم السّلام ، از رايجترين فعاليتهاى وكلا و كارگزاران سازمان وكالت بوده است ؛ به نحوى كه در دستور العمل ائمه عليهم السّلام به وكلاى اعزامى به نواحى مختلف ، بر اين امر تأكيد مىشد . در اين باره نكاتى ، شايان بررسى است ؛ از جمله : هدف امامان معصوم عليهم السّلام از اخذ وجوه شرعى همچون خمس و زكات و غير آنها ، چگونگى انجام قبض و ايصال وجوه شرعى در سازمان وكالت ، نوع اموال تحويلى به اين سازمان و ميزان