كه حضرت از جريان آگاه و قبل از انجام هر عملى ، آنان را مورد عتاب قرار داده و وكيل اخراج و خادم نيز فروخته شود . 8385712 خ 0 134 خ
نظارت آن جناب بر وكلاى دورترين مناطق شيعهنشين ، همچون نيشابور نيز به همان دقت نظارتش بر وكيل ساكن در بيتش بود . براى نمونه ، در پى ارسال وكيلى به نام « ايوب بن ناب » براى وكالت در نيشابور ، با توجه به همنشينى وى با جمعى از غلات و مفوّضه نيشابور ، گروه « فضل بن شاذان » وى را مورد بىمهرى قرار دادند و از پرداخت وجوه شرعى به وى خوددارى كردند . با اين برخوردها و درگيرىها بين دو گروه شيعه ، و به خصوص مشكلات موجود براى وكيل حضرت ، آن جناب لازم ديد نامهاى به فضل بن شاذان در اينباره بنويسد . 9385712 خ 0 135 خ البته اين نامه پس از آن صادر شد كه نامههاى شكوهآميز وكيل اعزامى به نيشابور و دوستانش درباره فضل بن شاذان و پيروان او به دست حضرت رسيد . امام عليه السّلام « ابراهيم بن عبده » را به نيشابور اعزام نمود و براى آنكه مشكلات وكيل قبلى پيش نيايد ، طى نامه مفصّلى به نماينده خود در نيشابور ، يعنى « اسحاق بن اسماعيل نيشابورى » ، كه آن زمان در سامرّا بود ، موارد متعددى را تذكر دادند . در انتهاى همين نامه خطاب به اسحاق بن اسماعيل آمده كه :
« فلا تخرجنّ من البلدة حتى تلقى العمرى رضى الله عنه برضاى عنه ، و تسلّم عليه و تعرفه و يعرفك فانّه الطاهر الأمين العفيف القريب منّا و الينا . . . » . 0485712 خ 0 136 خ
بررسى و تحليل اين موارد ، به خوبى حاكى از كيفيت نقش مديريتى و نظارتى امامان معصوم عليهم السّلام در رأس سازمان وكالت است .
در عصر غيبت صغرا ، امام عصر عليه السّلام و بابها و سفراى آن جناب ، نظارت و كنترل نسبت به عملكرد وكلا را بر عهده داشتند . اين نظارت از مهمترين و كلىترين امور همچون نصب باب و سفير ، تا موارد جزئى همچون تذكر به يك وكيل درباره كيسه پول يا كالاى فراموش شده براى تحويل به ناحيه مقدسه را شامل مىشد . پس از رحلت امام عسكرى عليه السّلام و ورود هيئتى از قمّيّين به سامرّا براى تحويل وجوه شرعى به امام عليه السّلام ، ضمن ملاقاتى كه بين آنها و امام دوازدهم عليه السّلام ، پس از تحمل برخى دشوارىها ، رخ داد ، امام عليه السّلام از نصب سفير اوّل در بغداد به آنان خبر داد . 1485712 خ 0 137 خ با رحلت سفير اوّل ، آن حضرت نامه تعزيتى به فرزندش نوشت و وى را به جاى پدر نصب كرد . 2485712 خ 0 138 خ با نزديك شدن زمان
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 207
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٢٠٧