ساطورى تهيه كردم و شبانگاه بين نماز مغرب و عشا ، در حالىكه فارس از مسجد خارج شده بود ، با دو ضربه وى را از پاى درآوردم و ساطور را به كنارى انداختم . وقتى مردم با اين صحنه مواجه شدند ، از آنجا كه جز من كسى در نزديكى جنازه فارس نبود مرا دستگير كردند ، ولى بعد از جستوجوى فراوان در كوچهها و خانههاى اطراف هيچ اثرى از ساطور نيافتند ! 1675712 خ 0 57 خ آنسان كه از نقل كلينى و مفيد برمىآيد ، جنيد از اين حادثه جان سالم به در برده و احسان و لطف و تفضّل امام هادى و عسكرى عليهما السّلام بر وى مستدام بوده است . حسن بن محمد اشعرى گويد : « امام عسكرى عليه السّلام همواره نسبت به تأمين معاش جنيد و ابو الحسن و شخصى ديگر ، دستور مىدادند . پس از شهادت آن حضرت ، دستورى جديد از سوى صاحب الامر عليه السّلام صادر شد ، ولى درباره جنيد چيزى نفرموده بودند و اين امر باعث نگرانى من شد . پس از چندى كه خبر درگذشت جنيد به گوشم رسيد ، سرّ سكوت حضرت را درباره ادامه پرداخت مستمرى به جنيد فهميدم » . 2675712 خ 0 58 خ
از مجموع برخوردهاى امام هادى عليه السّلام با فارس بن حاتم قزوينى ، مىتوان نكاتى كليدى را در بحث شيوه برخورد ائمه عليهم السّلام با خائنين از وكلا و نمايندگانشان استنتاج نمود . برخى از اين نكات عبارتند از :
1 . در مواردى اين چنين حادّ و خطرناك ، امامان شيعه عليهم السّلام در برخورد با عوامل خيانت و فساد به صورت گام به گام و مرحله به مرحله برخورد كرده و با رعايت مصالح برتر ، از دامن زدن به بحران امتناع مىكردند . از اين رو ابتدا خبر لعن و عزل و طرد فارس ، نزد خواصّ از شيعيان اعلام ، و زمانى كه خود فارس پردهدرى را به نهايت رساند لعن وى به صورت عمومى اعلام شد .
2 . در برخورد با عوامل خيانت و فساد اين امكان وجود دارد كه راهى جز حذف فيزيكى آنان وجود نداشته باشد . اين نكتهاى است كه نمونههايى چند براى آن در سيره معصومان عليهم السّلام مىتوان يافت . بدينترتيب ، رهبر جامعه اسلامى اين حق را خواهد داشت كه در صورت لزوم ، به حذف فيزيكى عوامل مفسدهانگيز اقدام كند . البته اين نحوه برخورد ، بسته به اختلاف موارد مىتواند به شدت نحوه برخورد با امثال فارس بن حاتم باشد و يا مراتب پايينترى را شامل شود . از اين رو نمىتوان سخن اهل تسامح و تساهل را ، كه طرفدار برخوردهاى « مطلقا » غير خشن با مخالفان هستند ، پذيرفت .
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 192
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص١٩٢