نكته شايان ذكر است كه يكى از عوامل پيشرفت موقت دعوت سران واقفه ، و جذب شيعيان به اين مكتب ، آن بود كه عمدهترين مؤسسان آن ، از برجستهترين وكلاى امام كاظم عليه السّلام بودند . اعتمادى كه نسبت به وكيل و نماينده امام معصوم عليه السّلام در ميان جامعه شيعه وجود داشت ، موجب جذب شيعيان به گرايشهاى فكرى اين وكلاى منحرف مىشد و همين امر وظيفه امام عليه السّلام در مقابله با اين جريان فكرى را تشديد مىكرد .
در مواردى ، امامان شيعه عليهم السّلام مقابله جدى و علنى با برخى از وكلاى خائن را به صلاح نديده و به معرفى چهره حقيقى آنها به معدودى از شيعيان اكتفا مىكردند . از نمونههاى مربوط به اين نوع برخورد ، جريان « صالح بن محمد بن سهل همدانى » است .
وى كه از وكلاى وقف در قم بود ، در دوران وكالتش ، ده هزار درهم از اموال متعلق به امام جواد عليه السّلام را بدون اذن حضرت مصرف كرد . سپس به نزد آن جناب آمده و عرضه داشت كه : يابن رسول اللّه مرا درباره ده هزار درهم كه خرج كردهام ، حلال كن ! حضرت نيز در پاسخ فرمود : حلال است ! ولى هنگامى كه وى از نزد حضرت خارج شد آن حضرت به « ابراهيم بن هاشم » كه در مجلس حضور داشت فرمود : برخى از اينان اموال و حقوق آل محمد صلّى اللّه عليه و إله و سلّم و فقرا و مساكين و ابناء سبيل آنان را به ناحق مصرف كرده سپس نزد من آمده و طلب حلّيّت مىكنند ؛ آيا گمان مىكنى كه من در مواجهه با آنان مىگويم : حلال نمىكنم ؟ ! به خدا قسم روز قيامت از اينان به سختى سؤال خواهد شد . 8475712 خ 0 45 خ
در مواردى نيز به لحاظ حساسيت وضع و تجرّى و گستاخى بيش از حد وكيل خيانتكار و فاسد ، و ميزان تأثير سوء وى بر سلامت فكرى ، اعتقادى ، اقتصادى و اجتماعى جامعه شيعه ، فرمانهايى تند و شديد از سوى امام معصوم عليه السّلام بر عليه آنان صادر مىشد . نمونه مثالزدنى براى اين مورد ، جريان « فارس بن حاتم بن ماهويه قزوينى » است . وى كه وكيل برجسته امام هادى عليه السّلام و رابط بين سازمان وكالت و شيعيان مناطق جبال در ايران بود و در سامرّا فعاليت مىكرد ، در سالهاى پايانى دوره امامت امام هادى عليه السّلام ، اندكى پيش از سال 248 ق 9475712 خ 0 46 خ با يكى ديگر از برجستهترين وكلاى حضرت در اين منطقه ، يعنى « على بن جعفر همانى » درگير شد . كار اين درگيرى سرانجام بالا گرفت و به دشنامگويى و مشاجرهاى سخت انجاميد . اين امر به نوبه خود ، موجب ايجاد تنشها و دلسردى و ناراحتى در جامعه شيعه شد . 0575712 خ 0 47 خ برخى از شيعيان ، به همين سبب از پرداخت
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 190
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص١٩٠