از نمونههاى مربوط به تبيين شخصيت وكلا در عصر امام صادق و كاظم عليهما السّلام ، مىتوان به تمجيدهاى آن دو بزرگوار از « مفضّل بن عمر جعفى » اشاره كرد . با صرفنظر از سخنانى كه درباره گرايشهاى فكرى مفضّل مطرح است ، ترديدى نيست كه وى منصب وكالت امام صادق و امام كاظم عليهما السّلام را عهدهدار بوده است . شواهدى نيز دالّ بر بابيّت و وكيل ارشد بودن وى در عصر امام كاظم عليه السّلام در دست است . 5275712 خ 0 22 خ از اين رو براى آنكه موقعيت ممتاز وى در نزد اين دو امام عليهما السّلام براى شيعيان روشن شود ، اقداماتى از جانب امام صادق و امام كاظم عليهما السّلام صورت مىگرفت . كشّى و ديگران در تبيين اين معنى كه امام صادق و امام كاظم عليهما السّلام سعى در معرفى چهره مفضّل داشتهاند رواياتى را نقل كردهاند .
شيخ طوسى با برشمارى مفضّل بن عمر در رديف وكلاى ممدوح ائمه عليهم السّلام ، از هشام بن احمد چنين نقل كرده است : در روز گرمى در مزرعه امام صادق عليه السّلام بر حضرت وارد شدم و قصد سؤال درباره مفضّل را داشتم كه حضرت خود ابتدا به سخن كرده و فرمود : « نعم و اللّه الذى لا إله الا هو الرجل المفضّل بن عمر الجعفى . . . » و اين را سى و چند بار تكرار كرد ! و سپس فرمود : « انما هو والد بعد والد » . 6275712 خ 0 23 خ قبلا گذشت كه امام كاظم عليه السّلام بر مراجعه شيعيان و وكلا نزد مفضّل تأكيد مىنمود . 7275712 خ 0 24 خ با توجه به ديدگاه برخى از مؤلّفان شيعى درباره بابيّت او براى اين دو امام همام عليهما السّلام مىتوان چنين نتيجه گرفت كه اين امر براى معرفى چهره مفضّل به شيعيان ، و ايجاد اعتماد و اطمينان نسبت به وكلاى درستكار و بابهاى اهل بيت عليهم السّلام بوده است .
از نمونههاى مربوط به عصر امام جواد عليه السّلام ، مىتوان به « ابراهيم بن محمد همدانى » ، وكيل حضرت در همدان اشاره كرد . امام جواد عليه السّلام طى نامهاى به اهالى همدان و برخى از وكلاى خود ، جايگاه وى را در نزد خود آشكار ساخته ، سپس در نامهاى به خود ابراهيم بن محمد ، بر اين نكته تأكيد نمود . در اين نامه آمده كه : « . . . حساب تو رسيد ، خداوند از تو قبول كند . مقدارى دينار و لباس برايت فرستادم . . . و به نضر نوشتم كه بر خلاف نظر تو عمل نكرده و متعرّض تو نشود . براى ايّوب نيز چنين نوشتم ؛ و براى شيعيان خود در همدان نوشتم كه در آن ناحيه ، وكيلى جز تو ندارم و آنان را به اطاعت از تو و تبعيّت از امرت فراخواندم » . 8275712 خ 0 25 خ بدينترتيب ، امام جواد عليه السّلام ، موقعيت و جايگاه اين وكيل برجسته خويش را براى شيعيان همدان و بعضى از وكلاى خود همچون نضر و ايّوب تبيين
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 182
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص١٨٢