مدارا به دو و كمك اوست « 1 »
46 - حق خواهنده :
و حق خواهنده ، دادن به دو به مقدار نياز است « 2 »
47 - حق مسئول :
حق كسى كه چيزى از او خواسته شده اين ستكه اگر داد ، از او با سپاس و قدردانى از فضل او ، پذيرى . و اگر نداد عذر او را قبول كنى . « 3 »
48 - حق شادكننده تو :
و حق كسى كه تو را بخاطر خدا شاد كند ، اينست كه نخست خداى - عز و جل - را سپاسگوئى سپس او را شكرگزار باشى . « 4 »
49 - حق بدكننده :
و حق كسى كه به تو بدى كند اين ستكه بر او ببخشى . و اگر دانستى كه بخشيدن او بد است ، داد خود را از او بگيرى . خداى - تبارك و تعالى - گويد بر كسى كه به دو ستم رسيده باشد و دادخواهى كند گناهى نيست . « 5 »
50 - حق همدينان :
و اما حق همدينان تو اين ستكه در ضمير خود سلامت آنان را خواهى . و بر ايشان رحمت آورى . و با گناهكار آنان مدارا كنى . و با آنان الفت گيرى . و در اصلاح كار ايشان بكوشى . و نيكوكاران آنان را سپاس گويى و آزار خود را از ايشان بازدارى . و آنچه براى خود دوست دارى براى آنان دوست داشته باشى . و آنچه براى خود ناخوش ميدارى براى آنان ناخوش دارى . پيران آنان را همچون خود دانى . و جوانانشان را برادر خود انگارى و پيرزنان ايشان را مادر خود شمارى و كودكان را فرزند خود به حساب
هامش
( 1 ) . و حقّ الصّغير رحمته فى تعليمه . و العفو عنه . و السّتر عليه . و الرّفق به و المعونة له .
( 2 ) . و حقّ السّائل إعطاؤه على قدر حاجته .
( 3 ) . و حقّ المسئول . إن أعطى فاقبل منه بالشّكر و المعرفة بفضله . و إن منع فاقبل عذره .
( 4 ) . و حقّ من سرّك اللّه تعالى ، أن تحمد اللّه عزّ و جلّ اوّلا ثمّ شكره .
( 5 ) . و حقّ من أساءك أن تعفو عنه . و إن علمت أنّ العفو عنه يضرّ ، انتصرت قال اللّه تبارك و تعالى « و لمن انتصر بعد ظلمه فأولئك ما عليهم من سبيل » ( شورى : 41 ) .