- 10 - شفاعت
متن : علما بر وجود شفاعت اتفاق نظر دارند . برخى گفتهاند : شفاعت براى فزونى منافع [ و بالا رفتن درجات اهل بهشت است ، نه بخشايش گناهان ] ؛ اما اين قول را نسبت ما با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ردّ مىكند . [ يعنى اگر اين قول صحيح باشد بايد ما شافع پيامبر باشيم ، حال آنكه چنين نيست . ]
شرح : علما بر ثبوت شفاعت براى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اتفاق نظر دارند ، و آيهء
« عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً ؛
« 1 » اميد است كه پروردگارت تو را به مقامى ستوده برساند . » بر آن دلالت دارد . گفتهاند : مقصود از مقام ستوده در اين آيه ، شفاعت است . اما اينان [ در تفسير شفاعت ] اختلاف كردهاند :
وعيديه گفتهاند : شفاعت عبارت است از درخواست فزونى منافع [ و بالا رفتن درجه ] براى مؤمنانى كه مستحق پاداشاند .
تفضليه گفتهاند : شفاعت براى فاسقان از امّت اسلامى است در ساقط كردن كيفر گناهانشان و همين صحيح است .
مصنّف ( ره ) قول نخست را اين گونه ردّ كرد كه : شفاعت اگر تنها در فزونى منافع [ و ارتقاى درجات اهل بهشت ] باشد و نه غير آن ، ما شفاعت كنندهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم خواهيم بود ، آنجا كه از خداوند فزونى درجات او را مىطلبيم . و تالى قطعا باطل است ، زيرا مقام شفاعت كننده بالاتر از شفاعت شده ، مىباشد ، پس مقدم نيز باطل خواهد بود .
قال : و نفي المطاع لا يستلزم نفي المجاب ، و باقي السمعيات متأولة بالكفّار .
أقول : هذا إشارة إلى جواب من استدلّ على أن الشفاعة إنّما هي في زيادة المنافع ، و قد استدلوا بوجوه :
هامش
( 1 ) - اسراء / 79 .