بپرسم ؟ فرمود : روا باشد . وى روى با وى - عليه السّلام - كرد و گفت : جعلت فداك ؛ دستورى هست كه از تو مسألهاى پرسم ؟ فرمود : روا باشد . گفت : چه گوئى در محرمى كه صيدى را بكشد ؟ ابو جعفر محمّد تقى - عليه السّلام - گفت كه اين صيد را در حلّ كشد يا در حرم ؟ عالم باشد يا جاهل ؟ بنده باشد يا آزاد ؟ بزرگ باشد يا كوچك ؟ مبدى باشد يا معاد ؟ صيد از دوابّ الطيور باشد يا از وحوش ؟ از بزرگان باشد يا از خوردان ؟ مصرّ باشد يا پشيمان ؟ به شب بوده باشد يا روز ؟ محرم به حجّ بوده باشد يا محرم به عمره ؟
يحيى چون اين بشنيد متحيّر شد و كلامش مضطرب گشت و عجز و انقطاع برو ظاهر شد ، چنانچه اهل مجلس همه دانستند . مأمون گفت : بدانستيد كه رأى من صايب بود در آنچه ديدم . آنگه روى به ابى جعفر محمّد تقى - عليه السّلام - كرد و گفت : مىخواهى دخترم را ؟ گفت : آرى . گفت : بخواه كه من تو را پسنديدهام به دامادى و اگر چه قوم در اين كار با من متّفق نيستند . آنگه مأمون گفت محمّد تقى - عليه السّلام - را تا خطبه بخواند و گفت : من كه محمّد تقى بن على بن موسىام مىخواهم امّ الفضل بنت عبد اللّه مأمون را بر مهر جدّهام فاطمهء زهرا - عليها السّلام - و آن پانصد درم سيم سره « 1 » است . تو بدادى دختر خود را به من [ 134 - پ ] بدين صداق ؟ مأمون گفت : بدادم . محمّد تقى گفت : قبول كردم و حاضران را مطيّب گردانيدند و عوام را نيز از آن نصيب دادند و بفرمود تا خوان بنهادند و بفرمود تا هر گروهى را بر مراتب خود عطا دادند و خلعت پوشانيدند و چون آن كثرت پراكنده شد ، مأمون گفت : يا بن رسول اللّه ؛ اگر مصلحت دانى آن مسئلهء فقهى با من بيان كنى تا مرا فائده باشد . فرمود كه آرى ، چون محرم صيدى كشد در حلّ « 2 » از دوابّ الطّيور ، از مرغان بزرگ ، برو گوسفندى بود و اگر در حرم باشد ، برو جز قيمت او نباشد و اگر حمار وحشى بود ، برو گاوى بود و اگر شتر مرغ باشد ، برو شترى بود و اگر آهو باشد ، برو گوسفندى بود و در حرم جز قيمت او نباشد و اگر احرام به حجّ بود ، اين چيزها به منى بكشد و اگر احرام به عمره بود ، به
هامش
( 1 ) . م : صرّه .
( 2 ) . م : ندارد .