محمّد رضا فرحات
محمد رضا فرحات به سال 1936 ميلادى در نجف اشرف به دنيا آمد و در لبنان دورهى متوسطه را به پايان رساند . براى تعليم علوم دينى به عراق و ايران سفر كرد ، سپس به لبنان بازگشت . او هماكنون در عراق سكنى دارد . برخى از آثار او چنين است : « جراح جنوبية » ، « سلام للعصافير » .
قصيدهى معروفى در رثاى امام حسين ( ع ) سروده به نام « يا ابن الحداء » « 1 » . فرحات در اين قصيده ، از منظر سياسى - اجتماعى به عاشورا نگريسته است ، او تلاش نموده پلى بين گذشته و آينده ايجاد نمايد و خواننده را با عبور از آن به مسير و اصول جاودانهى حسين ( ع ) رهنمون گرداند . « 2 »
اگرچه سبك شعر فرحات از قوّت و متانت زيادى برخوردار نيست امّا آنچه به شعر او روح زندگى مىبخشد هماهنگى آن با مسائل اجتماعى روز ، به ظهور كشاندن دردهاى خفتهى درونى و فرياد كردن مصيبتهاى آشكار بيرونى است .
- * -
1 - مولاى ذكراك بالآهات نمزجها * حتّى مزجنا مع الشّكوى أمانينا
2 - من ألف عام سيول الدّمع ما انقطعت * و ما أفادت فهل أحيت لتحيينا
3 - يجرّنا الظّلم أنّى شاء يسحقنا * كما يشاء و فى الأغلال يبقينا
4 - و لا نثور و لا تصحو مواكبنا * إلّا على الدّمع و الشّكوى تسلّينا
5 - و لم نفكّر لما ذا ثرت منتفضا * بل استمعنا فوصف الجرح يكفينا « 3 »
1 - مولاى من ، ما با ذكر تو و با نام تو خو گرفتهايم و با گريه و عزاى بر تو خود را تسلى مىدهيم .
2 - هزاران سال است كه سيل اشكها بر تو قطع نشده است و بر تو گريه مىشود ولى فايدهاى ندارد .
3 - و همچنان ظلم و ستم به هرگونهاى كه مىخواهد با ما رفتار مىكند و ما را درهم مىكوبد و در غلوزنجير نگاه داشته است .
4 - و ما نه خونخواهى مىكنيم و نه بيدار مىشويم و تنها گريه و عزادارى موجب تسلّاى ما شده است .
5 - و از تفكر در اينكه چگونه انقلاب كنيم بازماندهايم و تنها وصف مصيبت و جراحتهاى تو براى ما كافى شده است .
* * *
1 - يا ابن الّذى نادى به العلّام * و بنوره قد أشرق الإعتام
2 - نشر الصّباح فغاب ليل أحمق * و انجاب عن عين الوجود ظلام
3 - راياته رفّت بأنحاء الدّنى * تزهوبها الأجواء و الأنسام
4 - يا ابن الحداء به ترنّم ركبنا * و به العبادة و الصّلاة تقام
5 - يا ابن الّذى هتفت تغنّى باسمه * رغم المنيّة و السّياط أنام
هامش
( 1 ) - الحداء : آوازى كه ساربانان براى جلو راندن شتران مىخواند .
( 2 ) - عاشوراء فى الادب العاملى المعاصر ؛ ص 183 .
( 3 ) - همان ؛ ص 186 .